Điều 1299
§1. Người nào có thể tự do định đoạn tài sản của mình chiếu theo luật tự nhiên và giáo luật, thì cũng có thể để lại tài sản nhằm những mục tiêu đạo đức, hoặc qua hành vi có giá trị khi còn sống hoặc qua hành vi có giá trị lúc đã chết.
§2. Trong những định đoạt có giá trị lúc đã chết nhằm lợi ích của Giáo Hội, phải tuân giữ hết sức có thể các thể thức của luật dân sự, nếu bỏ qua những thể thức này, phải thông báo cho những người kế thừa biết họ có nghĩa vụ buộc phải thi hành ý muốn của người lập di chúc.
Canon 1299
§1 Those who by the natural law and by canon law can freely dispose of their goods may leave them to pious causes either by an act inter vivos or by an act mortis causa.
§2 In arrangements mortis causa in favour of the Church, the formalities of the civil law are as far as possible to be observed. If these formalities have been omitted, the heirs must be advised of their obligation to fulfil the intention of the testator.
Điều 1300
Các ý muốn của các tín hữu dâng cúng hoặc để lại tài sản nhằm những mục tiêu đạo đức, hoặc qua hành vi có giá trị khi còn sống hoặc qua hành vi có giá trị lúc đã chết, một khi đã được chấp nhận cách hợp pháp, phải được thi hành hết sức cẩn thận ngay cả về cách thức quản trị và sử dụng tài sản, miễn là vẫn giữ nguyên những quy định của điều 1301
§3.
Canon 1300
The intentions of the faithful who give or leave goods to pious causes, whether by an act inter vivos or by an act mortis causa, once lawfully accepted, are to be most carefully observed, even in the manner of the administration and the expending of the goods, without prejudice to the provisions of can. 1301
§3.
Điều 1301
§1. Đấng Bản Quyền là người thi hành tất cả mọi thiện ý, dù là qua hành vi có giá trị khi còn sống, dù là qua hành vi có giá trị lúc đã chết.
§2. Do quyền này, Đấng Bản Quyền có thể phải theo dõi việc thi hành thiện ý, kể cả bằng việc thanh tra, và các người thi hành khác buộc phải tường trình cho ngài, sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ của mình.
§3. Những điều khoản được thêm vào ý muốn cuối cùng ngược với quyền này của Đấng Bản Quyền phải được coi như không có.
Canon 1301
§1 The Ordinary is the executor of all pious dispositions whether made mortis causa or inter vivos.
§2 By this right the Ordinary can and must ensure, even by making a visitation, that pious dispositions are fulfilled. Other executors are to render him an account when they have finished their task.
§3 Any clause contrary to this right of the Ordinary which is added to a last will, is to be regarded as non-existent.
Điều 1302
§1. Người nào đã nhận các tài sản theo hình thức tín thác nhằm những mục tiêu đạo đức bằng hành vi có giá trị khi còn sống hoặc do di chúc, phải thông báo với Đấng Bản Quyền biết việc tín thác cho mình, và phải chỉ rõ cho ngài mọi động sản hay bất động sản được nhận như thế, với những nghĩa vụ kèm theo, nhưng nếu người dâng cúng đã minh nhiên và tuyệt đối cấm thông báo, thì người ấy không được nhận sự tín thác di sản.
§2. Đấng Bản Quyền phải yêu cầu để các tài sản tín thác ở nơi an toàn, và phải quan tâm đến việc thi hành thiện ý chiếu theo quy tắc của điều 1301.
§3. Đối với các tài sản tín thác được trao phó cho một thành viên của một hội dòng hay của một tu đoàn tông đồ, nếu các tài sản được dành cho một nơi hoặc cho một giáo phận, hoặc cho dân chúng của nơi hay của giáo phận ấy, hoặc dành cho những mục đích đạo đức, thì Đấng Bản Quyền được nói đến ở §
§1 và 2 là Đấng Bản Quyền địa phương; nếu không, thì Đấng Bản Quyền là Bề Trên cấp cao trong một hội dòng giáo sĩ thuộc luật giáo hoàng và trong các tu đoàn tông đồ giáo sĩ thuộc luật giáo hoàng, hoặc trong các hội dòng khác, thì Đấng Bản Quyền là Đấng Bản Quyền riêng của chính thành viên ấy.
Canon 1302
§1 Anyone who receives goods in trust for pious causes, whether by an act inter vivos or by last will, must inform the Ordinary about the trust, as well as about the goods in question, both movable and immovable, and about any obligations attached to them. If the donor has expressly and totally forbidden this, the trust is not to be accepted.
§2 The Ordinary must demand that goods left in trust be safely preserved and, in accordance with can. 1301, he must ensure that the pious disposition is executed.
§3 When goods given in trust to a member of a religious institute or society of apostolic life, are destined for a particular place or diocese or their inhabitants, or for pious causes, the Ordinary mentioned in §
§1 and 2 is the local Ordinary. Otherwise, when the person is a member of a pontifical clerical institute or of a pontifical clerical society of apostolic life, it is the major Superior; when of other religious institutes, it is the member’s proper Ordinary.
Điều 1303
§1. Trong luật, danh xưng thiện quỹ bao hàm:1° các thiện quỹ tự trị, tức là các tập hợp sự vật dành cho các mục đích được nói đến ở điều 114
§2 và được nhà chức trách có thẩm quyền của Giáo Hội thiết lập thành pháp nhân;2° các thiện quỹ không tự trị, tức là các tài sản vật chất được ban tặng cho một pháp nhân công bằng bất cứ cách nào, với nghĩa vụ dùng các hoa lợi hằng năm để cử hành Thánh Lễ và để thực hiện các công việc khác của Giáo Hội đã được xác định, hoặc để theo đuổi các mục đích được nói ở điều 114
§2, trong một thời gian khá lâu mà luật riêng phải ấn định.
§2. Một khi thời gian được quy định đã mãn, các tài sản của một thiện quỹ không tự trị phải được dành cho tổ chức được nói đến ở điều 1274
§1, nếu đã được trao phó cho một pháp nhân thuộc quyền Giám Mục giáo phận, trừ khi người tặng đã minh nhiên bày tỏ ý khác; nếu không, các tài sản được dành cho chính pháp nhân đó.
Canon 1303
§1 In law the term pious foundation comprises:1° autonomous pious foundations, that is, aggregates of things destined for the purposes described in can. 114
§2, and established as juridical persons by the competent ecclesiastical authority.2° non-autonomous pious foundations, that is, temporal goods given in any way to a public juridical person and carrying with them a long-term obligation, such period to be determined by particular law. The obligation is for the juridical person, from the annual income, to celebrate Masses, or to perform other determined ecclesiastical functions, or in some other way to fulfil the purposes mentioned in can. 114
§2.
§2 If the goods of a non-autonomous pious foundation are entrusted to a juridical person subject to the diocesan Bishop, they are, on the expiry of the time, to be sent to the fund mentioned in can. 1274
§1, unless some other intention was expressly manifested by the donor. Otherwise, the goods fall to the juridical person itself.
Điều 1304
§1. Để một pháp nhân có thể nhận một thiện quỹ cách thành sự, buộc phải có phép bằng văn bản của Đấng Bản Quyền; Đấng Bản Quyền này không được ban phép ấy trước khi thấy rõ cách hợp pháp là pháp nhân có thể chu toàn cả nghĩa vụ mới sắp lãnh nhận lẫn những nghĩa vụ đã lãnh nhận; trước hết, ngài phải liệu sao cho hoa lợi tương ứng cách chính xác với những nghĩa vụ kèm theo thiện quỹ, theo phong tục của mỗi địa phương hoặc mỗi miền.
§2. Luật riêng phải ấn định thêm những điều kiện liên quan đến việc thiết định và lãnh nhận các thiện quỹ.
Canon 1304
§1 For the valid acceptance of a pious foundation by a juridical person, the written permission of the Ordinary is required. He is not to give this permission until he has lawfully established that the juridical person can satisfy not only the new obligations to be undertaken, but also any already undertaken. The Ordinary is to take special care that the revenue fully corresponds to the obligations laid down, taking into account the customs of the region or place.
§2 Other conditions for the establishment or acceptance of a pious foundation are to be determined by particular law.
Điều 1305
Tiền bạc và các động sản, được cho với danh nghĩa tặng vật, phải được cất ngay ở một nơi an toàn được Đấng Bản Quyền phê chuẩn, để món tiền đó hay giá trị của những động sản đó được bảo toàn và, theo sự phán đoán khôn ngoan của Đấng Bản Quyền ấy, sau khi đã tham khảo ý kiến của những người liên hệ và của hội đồng kinh tế của ngài, được đầu tư sớm hết sức một cách cẩn thận và hữu ích để làm lợi cho quỹ đó, có ghi chú rõ ràng và chi tiết về những nghĩa vụ.
Canon 1305
Money and movable goods which are assigned as a dowry are immediately to be put in a safe place approved by the Ordinary, so that the money or the value of the movable goods is safeguarded; as soon as possible, they are to be carefully and profitably invested for the good of the foundation, with an express and individual mention of the obligation undertaken, in accordance with the prudent judgement of the Ordinary when he has consulted those concerned and his own finance committee.
Điều 1306
§1. Các thiện quỹ, dù được thiết lập bằng miệng, cũng phải được ghi trên giấy tờ.
§2. Một văn bản phải được lưu trữ an toàn tại văn khố của tòa giám mục, một bản khác trong văn khố của pháp nân liên hệ đến thiện quỹ này.
Canon 1306
§1 All foundations, even if made orally, are to be recorded in writing.
§2 One copy of the document is to be carefully preserved in the curial archive and another copy in the archive of the juridical person to which the foundation pertains.
Điều 1307
§1. Miễn là vẫn giữ nguyên những quy định của các điều 1300-1302 và 1287, phải làm một bản kê khai những trách nhiệm do thiện quỹ và phải niêm yết ở nơi dễ thấy để khỏi quên lãng các nghĩa vụ phải chu toàn.
§2. Ngoài cuốn sổ được nói đến ở điều 958
§1, buộc phải có một sổ khác, trong đó phải ghi từng nghĩa vụ, việc thi hành nghĩa vụ cũng như những của dâng cúng; cha sở hay cha quản nhiệm buộc phải giữ cuốn sổ ấy.
Canon 1307
§1 When the provisions of cann. 1300-1302 and 1287 have been observed, a document showing the obligations arising from the pious foundations is to be drawn up. This is to be displayed in a conspicuous place, so that the obligations to be fulfilled are not forgotten.
§2 Apart from the book mentioned in can. 958
§1, another book is to be kept by the parish priest or rector, in which each of the obligations, their fulfilment and the offering given, is to be recorded.
Điều 1308
§1. Việc giảm thiểu nghĩa vụ dâng Thánh Lễ được dành cho Tông Tòa, và chỉ được thực hiện vì một lý do chính đáng và cần thiết, miễn là vẫn giữ nguyên những quy định sau đây:
§2. Đấng Bản Quyền có thể giảm thiểu nghĩa vụ dâng Thánh Lễ vì hoa lợi đã sút giảm, nếu điều đó được minh nhiên dự liệu trong những văn bản thành lập.
§3. Giám Mục giáo phận có quyền giảm thiểu những Thánh Lễ phải dâng do của di tặng độc lập hay do quỹ bằng bất cứ cách nào, theo mức dâng cúng hiện hành cách hợp pháp trong giáo phận, vì hoa lợi sút giảm và bao lâu lý do này còn kéo dài, miễn là không ai bị buộc phải dâng cúng thêm và thực tế cũng không ai có thể bị cưỡng bách làm như vậy.
§4. Giám Mục giáo phận có quyền giảm thiểu những nghĩa vụ hay những của di tặng buộc một tổ chức Giáo Hội phải dâng Thánh Lễ, nếu hoa lợi đã không đủ để tổ chức ấy được đạt mục tiêu của mình cách hữu hiệu.
§5. Vị Điều Hành tối cao của một hội dòng giáo sĩ thuộc luật giáo hoàng có cùng những quyền được nói đến ở §
§3 và 4.
Canon 1308
§1 A reduction of the obligations of Masses, to be made only for a just and necessary cause, is reserved to the diocesan bishop and to the supreme moderator of a clerical institute of consecrated life or a society of apostolic life.
§2 With regard to Masses independently founded in legacies, the diocesan bishop has the power, because of diminished revenues and for as long as the cause exists, to reduce the obligations to the level of offering legitimately established in the diocese, provided that there is no one obliged to increase the offering who can effectively be made to do so.
§3 The diocesan bishop also has the power to reduce the obligations or legacies of Masses binding an ecclesiastical institute if the revenue has become insufficient to pursue appropriately the proper purpose of the institute.
§4 The supreme moderator of a clerical institute of consecrated life or a society of apostolic life possesses the same powers mentioned in §
§2 and 3. [Revised wording according to m.p. Competentias quasdam decernere, 11.II.2022] [A Notification of the Apostolic Penitentiary, 15.III.2022, clarified that if a priest has received a certain number of Mass intentions but is unable to fulfil them, he may, through his confessor, appeal to the Apostolic Penitentiary, which will take appropriate action. In cases where a reduction in Mass obligations is granted, the Major Penitentiary will inform the Holy Father during a private audience]
Điều 1309
Khi có một lý do cân xứng, các quyền bính được nói đến ở điều 1308 còn có quyền chuyển các nghĩa vụ dâng lễ sang những ngày, nhà thờ và bàn thờ khác với ngày giờ và nơi chốn đã được quy định trong văn bản tặng lập.
Canon 1309
Where a fitting reason exists, the authorities mentioned in can. 1308 have the power to transfer Mass obligations to days, churches or altars other than those determined in the foundation.
Điều 1310
§1. Đấng Bản Quyền có thể giảm thiểu, điều hành, chuyển đổi ý muốn của các tín hữu đối với các mục đích đạo đức, nếu người tặng lập ban cho ngài quyền đó cách minh nhiên, và ngài chỉ thực hiện quyền đó vì một lý do chính đáng và cần thiết mà thôi.
§2. Nếu không thể thi hành được những nghĩa vụ mà quỹ bắt buộc, vì hoa lợi sút giãm hoặc vì một lý do nào khác, mà không do lỗi của các người quản trị, Đấng Bản Quyền có thể giảm thiểu những nghĩa vụ ấy một cách hợp tình hợp lý, sau khi đã tham khảo ý kiến của những người liên hệ và của hội đồng kinh tế của mình, và phải duy trì ý muốn của người tặng lập cách tốt nhất có thể; ngoại trừ việc giảm thiểu nghĩa vụ dâng Thánh Lễ được chi phối bởi những quy định của điều 1308.
§3. Trong các trường hợp khác, phải thượng cầu lên Tông Tòa.
Canon 1310
§1 The ordinary, only for a just and necessary cause, can reduce, moderate or commute the wills of the faithful for pious causes, after having heard those concerned and his own finance council and with the intention of the founder preserved as much as possible.
§2 In other cases, recourse is to be made to the Apostolic See. [Revised wording according to m.p. Competentias quasdam decernere, 11.II.2022] [The whole of Book VI has been revised by the m.p. Pascite gregem Dei, 23.V.2021] [See also Dicastery for Legislative Texts, Penal Sanctions in the Church (User guide for