Điều 96
Nhờ bí tích Rửa Tội, con người được sáp nhập vào Giáo Hội Chúa Kitô và trở thành một thể nhân trong Giáo Hội, với những nghĩa vụ và quyền lợi riêng của người Kitô hữu, tùy theo hoàn cảnh của họ, trong mức độ họ hiệp thông với Giáo Hội, và miễn là họ không bị ngăn trở bởi một hình phạt đã được tuyên bố cách hợp pháp.
Canon 96
By baptism one is incorporated into the Church of Christ and constituted a person in it, with the duties and the rights which, in accordance with each one’s status, are proper to Christians, in so far as they are in ecclesiastical communion and unless a lawfully issued sanction intervenes.
Điều 97
§1. Một người đã được mười tám tuổi trọn là thành niên; dưới tuổi đó là vị thành niên.
§2 Người vị thành niên trước khi được bảy tuổi trọn được gọi là nhi đồng và được xem như không làm chủ bản thân, một khi được bảy tuổi trọn, thì được suy đoán là biết sử dụng trí khôn.
Canon 97
§1 A person who has completed the eighteenth year of age, has attained majority; below this age, a person is a minor.
§2 A minor who has not completed the seventh year of age is called an infant and is considered incapable of personal responsibility; on completion of the seventh year, however, the minor is presumed to have the use of reason.
Điều 98
§1. Người thành niên có toàn quyền sử dụng các quyền của mình.
§2. Người vị thành niên khi sử dụng các quyền của mình phải tùy thuộc uy quyền của cha mẹ hay của người giám hộ, trừ những quyền mà luật Thiên Chúa hay giáo luật đã miễn cho họ khỏi uy quyền của các vị ấy; về việc chỉ định người giám hộ và quyền giám hộ, thì phải giữ những quy định của luật dân sự, trừ khi giáo luật dự liệu cách khác, hoặc nếu Giám Mục giáo phận, trong một số trường hợp nhất định và vì một lý do chính đáng, xét thấy cần phải chỉ định một người giám hộ khác.
Canon 98
§1 A person who has attained majority has the full exercise of his or her rights.
§2 In the exercise of rights a minor remains subject to parents or guardians, except for those matters in which by divine or by canon law minors are exempt from such authority. In regard to the appointment of guardians and the determination of their powers, the provisions of civil law are to be observed, unless it is otherwise provided in canon law or unless, in specific cases and for a just reason, the diocesan Bishop has decided that the matter is to be catered for by the appointment of another guardian.
Điều 99
Người nào thường xuyên không sử dụng đầy đủ trí khôn, thì được coi như là không làm chủ bản thân và được đồng hóa với nhi đồng.
Canon 99
Whoever habitually lacks the use of reason is considered as incapable of personal responsibility and is regarded as an infant.
Điều 100
Một người được gọi là người thường trú, khi họ ở tại nơi mà họ có cư sở; được gọi là người tạm trú, khi họ ở tại nơi mà họ có bán cư sở; được gọi là ngoại cư, nếu họ ở ngoài cư cở hoặc bán cư sở mà họ vẫn còn giữ; được gọi là người không có cư sở, nếu họ không có cư sở hay bán cư sở ở bất cứ nơi nào.
Canon 100
A person is said to be: an incola, in the place where he or she has a domicile; an advena, in the place of quasi-domicile; a peregrinus, if away from the domicile or quasi-domicile which is still retained; a vagus, if the person has nowhere a domicile or quasi-domicile.
Điều 101
§1 Nguyên quán của người con, kể cả của người tân tòng, là nơi mà, khi người con sinh ra, cha mẹ có cư sở hay bán cư sở, nếu không có cư sở, và nếu cha mẹ không có chung một cư sở hay bán cư sở, thì nguyên quán của người con là cư sở hay bán cư sở của người mẹ.
§2 Nếu là con của người không có cư sở, thì nguyên quán là chính nơi người con được sinh ra; nếu là con bị bỏ rơi, thì nguyên quán là nơi người con đã được tìm thấy.
Canon 101
§1 The place of origin of a child, and even of a neophyte, is that in which the parents had a domicile or, lacking that, a quasi-domicile when the child was born; if the parents did not have the same domicile or quasi-domicile, it is that of the mother.
§2 In the case of a child of vagi, the place of origin is the actual place of birth; in the case of a foundling, it is the place where it was found.
Điều 102
§1. Cư sở được thủ đắc do việc cư ngụ trong địa hạt của một giáo xứ hay ít ra của một giáo phận, với ý định sẽ ở đó vĩnh viễn, nếu không có gì thay đổi, hoặc việc cư ngụ đã được kéo dài năm năm trọn.
§2. Bán cư sở được thủ đắc do việc cư ngụ trong địa hạt của một giáo xứ hay ít ra của một giáo phận, với ý định sẽ ở đó ít là ba tháng nếu không có gì thay đổi, hoặc việc cư ngụ đã thật sự được kéo dài suốt ba tháng.
§3. Cư sở hay bán cư sở trong địa hạt của một giáo xứ được gọi là cư sở hay bán cư sở thuộc giáo xứ, trong địa hạt của môt giáo phận, dẫu không ở trong giáo xứ, trong địa hạt của một giáo phận, dấu không ở trong giáo xứ, thì được gọi là cư sở hay bán cư sở thuộc giáo phận.
Canon 102
§1 Domicile is acquired by residence in the territory of a parish, or at least of a diocese, which is either linked to the intention of remaining there permanently if nothing should occasion its withdrawal, or in fact protracted for a full five years.
§2 Quasi-domicile is acquired by residence in the territory of a parish, or at least of a diocese, which is either linked to the intention of remaining there for three months if nothing should occasion its withdrawal, or in fact protracted for three months.
§3 Domicile or quasi-domicile in the territory of a parish is called parochial; in the territory of a diocese, even if not in a parish, it is called diocesan.
Điều 103
Những thành viên các hội dòng và của các tu đoàn tông đồ thủ đắc cư sở tại nơi tọa lạc của nhà mà họ trực thuộc; họ thủ đắc bán cư sở tại nhà họ đang ở, chiếu theo quy tắc của điều 102
§1.
Canon 103
Members of religious institutes and of societies of apostolic life acquire a domicile in the place where the house to which they belong is situated. They acquire a quasi-domicile in the house in which, in accordance with can. 102
§2, they reside.
Điều 104
Vợ chồng có chung một cư sở hoặc bán cư sở; vì lý do ly thân hợp pháp hay vì một lý do chính đáng khác, mỗi người có thể có cư sở hoặc bán cư sở riêng.
Canon 104
Spouses are to have a common domicile or quasi-domicile. By reason of lawful separation or for some other just reason, each may have his or her own domicile or quasi-domicile.
Điều 105
§1. Người vị thành niên nhất thiết phải giữ cư sở hoặc bán cư sở của người họ thuộc quyền. Quá tuổi nhi đồng, người vị thành niên cũng có thể thủ đắc bán cư sở riêng; và nếu đã được thoát quyền cách hợp pháp chiếu theo luật dân sự, thì người vị thành niên cũng có thể có cư sở riêng.
§2. Người nào được trao cho người khác giám hộ hay quản tài cách hợp pháp vì một lý do nào khác ngoài lý do vị thành niên, thì lấy cư sở hay bán cư sở của người giám hộ hay người quản tài.
Canon 105
§1 A minor necessarily retains the domicile or quasi-domicile of the person to whose authority the minor is subject. A minor who is no longer an infant can acquire a quasi-domicile of his or her own and, if lawfully emancipated in accordance with the civil law, a domicile also.
§2 One who for a reason other than minority is lawfully entrusted to the guardianship or tutelage of another, has the domicile and quasidomicile of the guardian or curator.
Điều 106
Cư sở và bán cư sở bị mất do việc rời khỏi nơi ấy với ý định không trở về lại, miễn là vẫn giữ nguyên những quy định của điều 105.
Canon 106
Domicile or quasi-domicile is lost by departure from the place with the intention of not returning, without prejudice to the provisions of can. 105.
Điều 107
§1. Do cư sở cũng như bán cư sở, mỗi người có cha sở và Đấng Bản Quyền của mình.
§2. Cha sở hay Đấng Bản Quyền riêng của người không có cư sở là cha sở hay Đấng Bản Quyền nơi người ấy hiện đang cư ngụ.
§3. Người nào chỉ có một cư sở hay một bán cư sở thuộc giáo phận thì cha sở riêng là cha sở nơi mà họ đang cư ngụ.
Canon 107
§1 Both through domicile and through quasi-domicile everyone acquires his or her own parish priest and Ordinary.
§2 The proper parish priest or Ordinary of a vagus is the parish priest or Ordinary of the place where the vagus is actually residing.
§3 The proper parish priest of one who has only a diocesan domicile or quasi-domicile is the parish priest of the place where that person is actually residing. [On the verifying of domicile and quasi-domicile, see Instruction Dignitas Connubii, 25.I.2005, art. 11]
Điều 108
§1. Huyết tộc được tính theo hàng và bậc.
§2. Trong hàng dọc, có bao nhiêu đời thì có bấy nhiêu bậc, nghĩa là có bao nhiêu người thì có bấy nhiêu bậc, không tính gốc tổ chung.
§3. Trong hàng ngang, có bao nhiêu người tính chung cả hai hàng thì có bấy nhiêu bậc, không tính gốc tổ chung.
Canon 108
§1 Consanguinity is reckoned by lines and degrees.
§2 In the direct line there are as many degrees as there are generations, that is, as there are persons, not counting the common ancestor.
§3 In the collateral line there are as many degrees as there are persons in both lines together, not counting the common ancestor.
Điều 109
§1. Họ kết bạn phát sinh do hôn nhân thành sự, cho dù bất hoàn hợp, và tồn tại giữa người chồng với huyết tộc của người vợ, cũng như giữa người vợ với huyết tộc của người chồng.
§2. Họ kết bạn được tính như thế này: huyết tộc của người chồng có họ kết bạn với người vợ ở cùng hàng và cùng bậc, và ngược lại.
Canon 109
§1 Affinity arises from a valid marriage, even if not consummated, and it exists between the man and the blood relations of the woman, and likewise between the woman and the blood relations of the man.
§2 It is reckoned in such a way that the blood relations of the man are related by affinity to the woman in the same line and the same degree, and vice versa.
Điều 110
Những đứa con được nhận làm dưỡng tử chiếu theo luật dân sự thì được coi như con ruột của một người hay của những người đã nhận nuôi chúng.
Canon 110
Children who have been adopted in accordance with the civil law are considered the children of that person or those persons who have adopted them.
Điều 111
§1. Do việc lãnh nhận bí tích Rửa Tội, con cái được ghi danh vào Giáo Hội Latinh, nếu cha mẹ thuộc về Giáo Hội đó, cũng vậy, nếu một trong hai không thuộc Giáo Hội Latinh; nhưng cả hai đều đồng ý để con cái rửa tội trong Giáo Hội Latinh; trong trường hợp bất đồng ý kiến, con cái được ghi danh vào Giáo Hội lễ điển của người cha.
§2. Sau khi đã được mười bốn tuổi trọn, người xin rửa tội có thể tự do chọn được rửa tội trong Giáo Hội Latinh hoặc trong Giáo Hội nghi lễ tự lập khác; trong trường hợp ấy, họ thuộc về Giáo Hội họ đã chọn.
Canon 111
§1 Through the reception of baptism a child is ascribed to the Latin Church if the parents belong to that Church or, should one of them not belong to it, if both parents agree in choosing that the child be baptised in the Latin Church; but, if the agreement is lacking, the child is ascribed to the Church ‘sui iuris’, to which the father belongs.
§2 However, if only one parent is Catholic, the child is ascribed to the Church to which the Catholic parent belongs.
§3 Any candidate for baptism who has completed the fourteenth year of age may freely choose to be baptised either in the Latin Church or in another Church ‘sui iuris’; in which case the person is ascribed to the Church which he or she has chosen. [Revised wording according to m.p. De concordia inter Codices, 31.V.2016]
Điều 112
§1 sau khi nhận bí tích Rửa Tội, những người sau đây được ghi danh vào Giáo Hội nghi lễ tự lập khác:1° người đã được Tông tòa ban phép;2° người phối ngẫu, khi kết hôn hay trong đời sống hôn nhân, đã tuyên bố chuyển sang Giáo Hội nghi lễ tự lập của người phối ngẫu kia; nhưng một khi hôn nhân đã đoạn tiêu, người ấy có thể tự do trở lại Giáo Hội Latinh;3° con cái của những người nói đến ở 10 và 20 chưa đủ mười bốn tuổi trọn, cũng như trong một đôi hôn nhân hỗn hợp, con cái của ở bên Công giáo đã chuyển qua Giáo Hội nghi lễ khác cách hợp pháp; nhưng khi qua tuổi trên rồi, chúng có thể trở lại Giáo Hội Latinh.
§2. Thói quen lãnh nhận các bí tích theo nghi thức của một Giáo Hội theo nghi lễ tự lập, mặc dầu đã có từ lâu, không đòi hỏi việc ghi danh vào Giáo Hội ấy.
Canon 112
§1 After the reception of baptism, the following are enrolled in another Church sui iuris:1° one who has obtained permission from the Apostolic See; [Such permission is presumed for Latin-rite faithful wishing to join an Eastern-rite eparchy which is in the same territory, if the two bishops consent in writing: see Secretariat of State, Rescript “ex audientia Ss.mi”, 26.XI.1992; however, this does not apply to a transfer to the Latin Church]2° a spouse who, on entering marriage or during its course, has declared that he or she is transferring to the Church ‘sui iuris’ of the other spouse; on the dissolution of the marriage, however, that person may freely return to the Latin Church;3° the children of those mentioned in nn. 1 and 2 who have not completed their fourteenth year, and likewise in a mixed marriage the children of a Catholic party who has lawfully transferred to another Church ‘sui iuris’; on completion of their fourteenth year, however, they may return to the Latin Church.
§2 The practice, however long standing, of receiving the sacraments according to the rite of another Church ‘sui iuris’, does not bring with it membership of that Church.
§3 Each transfer to another Church ‘sui iuris’ is valid from the moment of the declaration made in the presence of the local ordinary of the said Church or of its pastor or of the priest delegated by one of them and of two witnesses, unless a rescript of the Apostolic See disposes otherwise; and is noted in the baptismal register. [Revised wording according to m.p. De concordia inter Codices, 31.V.2016]
