Điều 1141
Hôn nhân thành nhận và hòa hợp không thể được tháo gỡ do bất cứ quyền bính nhân loại nào và vì bất cứ lý do nào, trừ lý do tử vong.
Canon 1141
A marriage which is ratified and consummated cannot be dissolved by any human power or by any cause other than death.
Điều 1142
Hôn nhân bất hoà hợp giữa người đã được Rửa Tội hay giữa một người đã được Rửa Tội và một không được Rửa Tội, có thể được Đức Giáo Hoàng Rôma tháo gỡ vì một lý do chính đáng, do lời thỉnh cầu của cả hai người hoặc của một người mà thôi, mặc dầu người kia không bằng lòng.
Canon 1142
A non-consummated marriage between baptised persons or between a baptised party and an unbaptised party can be dissolved by the Roman Pontiff for a just reason, at the request of both parties or of either party, even if the other is unwilling.
Điều 1143
§1. Hôn nhân giữa hai người không chịu phép Rửa Tội được tháo gỡ nhờ đặc ân thánh Phaolô vì lợi ích đức tin của người đã được Rửa Tội do chính sự kiện người ấy tái hôn, miễn là người không được Rửa Tội chia tay người ấy.
§2. Người không chịu phép Rửa Tội được kể là chia tay, nếu không muốn sống chung với người đã được Rửa Tội hay không muốn sống chung hòa thuận mà không xúc phạm đến Đấng Tạo Hóa, trừ trường hợp sau khi chịu phép Rửa Tội, người được Rửa Tội đã gây ra nguyên nhân chính đáng để người kia chia tay.
Canon 1143
§1 In virtue of the pauline privilege, a marriage entered into by two unbaptised persons is dissolved in favour of the faith of the party who received baptism, by the very fact that a new marriage is contracted by that same party, provided the unbaptised party departs. [Regarding protocol for cases in favorem fidei see Dicastery for the Doctrine of the Faith, Letter, 24.X.2023]
§2 The unbaptised party is considered to depart if he or she is unwilling to live with the baptised party, or to live peacefully without offence to the Creator, unless the baptised party has, after the reception of baptism, given the other just cause to depart.
Điều 1144
§1. Để người được Rửa Tội tái hôn thành sự, thì luôn luôn phải chất vấn người không chịu phép Rửa tội để biết:1° người này có muốn được Rửa Tội hay không;2° ít là người này có muốn sống chung hòa thuận với người đã được Rửa Tội mà không xúc phạm đến Đấng Tạo Hóa hay không.
§2. Việc chất vấn này phải được thực hiện sau khi đương sự đã được Rửa Tội, nhưng vì một lý do quan trọng, Đấng bản Quyền địa phương có thể cho phép thực hiện việc chất vấn ấy trước khi đương sự được Rửa Tội và cũng có thể miễn chuẩn khỏi phải chất vấn hoặc trước hoặc sau khi lãnh nhận bí tích Rửa Tội, miễn sao thấy rõ là không thể thực hiện được việc chất vấn ấy hoặc có chất vấn cũng vô ích, qua một thủ tục ít là đơn giản và ngoài tòa án.
Canon 1144
§1 For the baptised person validly to contract a new marriage, the unbaptised party must always be interpellated whether:1° he or she also wishes to receive baptism;2° he or she at least is willing to live peacefully with the baptised party without offence to the Creator.
§2 This interpellation is to be done after baptism. However, the local Ordinary can for a grave reason permit that the interpellation be done before baptism; indeed he can dispense from it, either before or after baptism, provided it is established, by at least a summary and extrajudicial procedure, that it cannot be made or that it would be useless.
Điều 1145
§1. Theo nguyên tắc chung, quyền bính của Đấng Bản Quyền địa phương của bên đã trở lại phải thực hiện việc chất vấn ấy, Đấng Bản quyền này phải cho người phối ngẫu kia một thời hạn để trả lời nếu họ xin, nhưng phải cho họ biết rằng khi thời gian đó trôi qua vô ích, thì sự im lặng của họ được coi là một lời từ chối.
§2. Việc chất vấn, ngay cả khi chính bên trở lại làm riêng tư, cũng có giá trị và hợp pháp nữa, nếu không thể tuân giữ thể thức đã được quy định ở trên.
§3. Trong cả hai trường hợp, sự kiện chất vấn và kết quả của việc chất vấn ấy phải được xác minh cách hợp thức ở tòa ngoài.
Canon 1145
§1 As a rule, the interpellation is to be done on the authority of the local Ordinary of the converted party. A period of time for reply is to be allowed by this Ordinary to the other party, if indeed he or she asks for it, warning the person however that if the period passes without any reply, silence will be taken as a negative response.
§2 Even an interpellation made privately by the converted party is valid, and indeed it is lawful if the form prescribed above cannot be observed.
§3 In both cases there must be lawful proof in the external forum of the interpellation having been done and of its outcome.
Điều 1146
Người đã được Rửa Tội có quyền tái hôn với người Công giáo:1° nếu bên kia đã trả lời từ chối khi được chất vấn, hoặc nếu việc chất vấn đã được bỏ qua cách hợp thức;2° nếu bên không chịu phép Rửa Tội, dù đã được chất vấn hay không, ban đầu vẫn sống chung hòa thuận mà không xúc phạm đến Đấng Tạo Hóa, sau đó đã chia tay mà không có một lý do chính đáng nào, miễn là vẫn giữ nguyên những quy định của các điều 1144 và 1145.
Canon 1146
The baptised party has the right to contract a new marriage with a Catholic:1° if the other party has replied in the negative to the interpellation, or if the interpellation has been lawfully omitted;2° if the unbaptised person, whether already interpellated or not, who at first persevered in peaceful cohabitation without offence to the Creator, has subsequently departed without just cause, without prejudice to the provisions of cann. 1144 and 1145.
Điều 1147
Tuy nhiên, vì một lý do nghiêm trọng, Đấng Bản Quyền địa phương có thể cho phép bên đã được Rửa Tội dùng đặc ân thánh Phaolô để kết hôn với bên không Công giáo đã được Rửa Tội hay không, nhưng cũng phải tuân giữ những điều mà luật đã quy định về hôn nhân hỗn hợp.
Canon 1147
However, the local Ordinary can for a grave reason allow the baptised party, using the pauline privilege, to contract marriage with a non-Catholic party, whether baptised or unbaptised; in this case, the provisions of the canons on mixed marriages must also be observed.
Điều 1148
§1. Một người đàn ông chưa chịu phép Rửa Tội đồng thời có nhiều vợ không chịu phép Rửa Tội, sau khi đã lãnh nhận bí tích Rửa Tội trong Giáo Hội Công giáo, nếu khó sống với người vợ cả, thì có thể giữ lại một trong số những người vợ ấy, sau khi đã bỏ những người vợ khác. Điều trên đây cũng có giá trị đối với những người phụ nữ chưa chưa chịu phép Rửa Tội đồng thời có nhiều chồng không chịu phép Rửa Tội.
§2. Trong trường hợp được nói đến ở
§1, sau khi đã lãnh nhận bí tich Rửa Tội, hôn nhân phải được cử hành theo thể thức hợp thức, và nếu cần thì cũng phải giữ những quy định về hôn nhân hỗn hợp, cũng như những quy định khác mà luật buộc phải giữ.
§3. Lưu ý đến hoàn cảnh luân lý, xã hội, kinh tế của địa phương và của con người, Đấng Bản Quyền địa phương phải liệu sao để bảo đảm đủ cho những nhu cầu của người vợ cả và những người vợ khác đã bị bỏ, theo quy tắc của đức công bình, của đức bác ái Kitô giáo và của sự hợp tình hợp lý tự nhiên.
Canon 1148
§1 When an unbaptised man who simultaneously has a number of unbaptised wives, has received baptism in the Catholic Church, if it would be a hardship for him to remain with the first of the wives, he may retain one of them, having dismissed the others. The same applies to an unbaptised woman who simultaneously has a number of unbaptised husbands.
§2 In the cases mentioned in
§1, when baptism has been received, the marriage is to be contracted in the legal form, with due observance, if need be, of the provisions concerning mixed marriages and of other provisions of law.
§3 In the light of the moral, social and economic circumstances of place and person, the local Ordinary is to ensure that adequate provision is made, in accordance with the norms of justice, Christian charity and natural equity, for the needs of the first wife and of the others who have been dismissed.
Điều 1149
Một người chưa được Rửa Tội, sau khi đã lãnh nhận bí tích Rửa Tội trong Giáo Hội Công giáo, do bị tù đày hay bị bách hại, nên không thể tái lập đời sống chung với người phối ngẫu không chịu phép Rửa Tội, thì có thể tái hôn, dù trong thời gian đó người phối ngẫu ấy đã lãnh nhận bí tích Rửa Tội, miễn là vẫn giữ nguyên những quy định của điều 1141.
Canon 1149
An unbaptised person who, having received baptism in the Catholic Church, cannot re-establish cohabitation with his or her unbaptised spouse by reason of captivity or persecution, can contract another marriage, even if the other party has in the meantime received baptism, without prejudice to the provisions of can. 1141.
Điều 1150
Trong trường hợp hồ nghi, đặc ân đức tin được luật ưu đãi.
Canon 1150
In a doubtful matter the privilege of the faith enjoys the favour of law.
Điều 1151
Những người phối ngẫu có bổn phận và có quyền bảo vệ đời sống chung vợ chồng, trừ khi được miễn vì một lý do hợp pháp.
Canon 1151
Spouses have the obligation and the right to maintain their common conjugal life, unless a lawful reason excuses them.
Điều 1152
§1. Mặc dầu thiết tha khuyên nhủ người phối ngẫu vì đức bác ái Kitô giáo và vì ích lợi của gia đình, đừng từ chối tha thứ cho bên ngoại tình và đừng cắt đứt đời sống chung vợ chồng, tuy nhiên, nếu họ đã không minh nhiên hay mặc nhiên tha thứ lỗi lầm cho bên kia, thì họ có quyền cắt đứt đời sống vợ chồng, trừ khi họ đã chấp nhận việc ngoại tình, hoặc họ đã gây ra nguyên nhân của tội ngoại tình, hoặc họ cũng đã phạm tội ngoại tình.
§2. Có sự tha thứ mặc nhiên, nếu sau khi biết có tội ngoại tình, người phối ngẫu vô tội vẫn tự nguyện sống chung đời vợ chồng với người phối ngẫu kia; nhưng sự tha thứ này được suy đoán, nếu người phối ngẫu vô tội vẫn sống chung vợ chồng trong sáu tháng và không nại đến nhà chức trách Giáo Hội hay chính quyền nhân sự.
§3. Nếu người phồi ngẫu vô tội tự ý cắt đứt đời sống chung vợ chồng, thì trong vòng sáu tháng phải đưa vụ án ly thân ra trước nhà chức trách Giáo Hội; sau khi đã xem xét tất cả mọi hoàn cảnh, nhà chức trách Giáo Hội phải thẩm định xem có thể làm cho người phối ngẫu vô tội tha thứ lỗi lầm và không kéo dài mãi cảnh ly thân hay không.
Canon 1152
§1 It is earnestly recommended that a spouse, motivated by Christian charity and solicitous for the good of the family, should not refuse to pardon an adulterous partner and should not sunder the conjugal life. Nevertheless, if that spouse has not either expressly or tacitly condoned the other’s fault, he or she has the right to sever the common conjugal life, provided he or she has not consented to the adultery, nor been the cause of it, nor also committed adultery.
§2 Tacit condonation occurs if the innocent spouse, after becoming aware of the adultery, has willingly engaged in a marital relationship with the other spouse; it is presumed, however, if the innocent spouse has maintained the common conjugal life for six months, and has not had recourse to ecclesiastical or to civil authority.
§3 Within six months of having spontaneously terminated the common conjugal life, the innocent spouse is to bring a case for separation to the competent ecclesiastical authority. Having examined all the circumstances, this authority is to consider whether the innocent spouse can be brought to condone the fault and not prolong the separation permanently.
Điều 1153
§1. Nếu một trong hai người phối ngẫu gây nguy hiểm nghiêm trọng về tinh thần hay thể xác cho bên kia hoặc cho con cái, hay nếu bằng cách nào khác làm cho đời sống chung trở nên nặng nề, thì bên nọ tạo cho bên kia một lý do hợp pháp để ly thân, hoặc là do một sắc lệnh của Đấng Bản Quyền địa phương, hoặc là do quyền riêng của mình, nếu có nguy cơ phải chờ đợi.
§2. Trong tất cả mọi trường hợp, khi hết lý do ly thân thì phải lập lại cuộc sống chung vợ chồng, trừ khi nhà chức trách Giáo Hội đã ấn định cách khác.
Canon 1153
§1 A spouse who occasions grave danger of soul or body to the other or to the children, or otherwise makes the common life unduly difficult, provides the other spouse with a reason to leave, either by a decree of the local Ordinary or, if there is danger in delay, even on his or her own authority.
§2 In all cases, when the reason for separation ceases, the common conjugal life is to be restored, unless otherwise provided by ecclesiastical authority.
Điều 1154
Một khi đã ly thân, những người phối ngẫu luôn luôn phải lo liệu cách thích hợp về việc chu cấp và giáo dục buộc phải có đối với con cái.
Canon 1154
When a separation of spouses has taken place, provision is always, and in good time, to be made for the due maintenance and upbringing of the children.
Điều 1155
Người phối ngẫu vô tội vẫn có thể chấp nhận cho người phối ngẫu kia trở về cuộc sống chung vợ chồng, và đó là điều đáng khen; trong trường hợp này, đương sự khước từ quyền ly thân.
Canon 1155
The innocent spouse may laudably readmit the other spouse to the conjugal life, in which case he or she renounces the right to separation.
