Điều 793
§1. Các bậc cha mẹ, cũng như những người thay quyền cha mẹ, có nghĩa vụ và có quyền giáo dục con cái mình; các bậc cha mẹ Công giáo cũng có nghĩa vụ và cũng có quyền chọn những phương tiện và những trường học, để nhờ đó họ có thể lo liệu việc giáo dục Công giáo cho con cái họ một cách chu đáo hơn, tùy theo hoàn cảnh địa phương.
§2. Các bậc cha mẹ cũng có quyền được xã hội dân sự giúp đỡ những gì họ cần đến để bảo đảm cho việc giáo dục Công giáo của con cái họ.
Canon 793
§1 Parents, and those who take their place, have both the obligation and the right to educate their children. Catholic parents have also the duty and the right to choose those means and institutes which, in their local circumstances, can best promote the Catholic education of their children.
§2 Parents have moreover the right to avail themselves of that assistance from civil society which they need to provide a Catholic education for their children.
Điều 794
§1. Với tư cách đặc biệt, nghĩa vụ và quyền giáo dục thuộc về Giáo Hội, bởi vì chính Chúa đã trao cho Giáo Hội sứ mạng giúp đỡ loài người, để họ có thể đạt tới sự viên mãn của đời sống Kitô giáo.
§2. Các chủ chăn linh hồn có bổn phận phải chuẩn bị để mọi tín hữu đều được hưởng một nền giáo dục Công giáo.
Canon 794
§1 The Church has in a special way the duty and the right of educating, for it has a divine mission of helping all to arrive at the fullness of Christian life.
§2 Pastors of souls have the duty of making all possible arrangements so that all the faithful may avail themselves of a Catholic education.
Điều 795
Vì việc giáo dục chân chính phải nhằm mục đích đào tạo toàn diện con người, và dồng thời phải hướng về mục đích tối hậu của con người cũng như lợi ích chung của xã hội, cho nên các trẻ em và các thanh thiếu niên phải được đào tạo thế nào để họ có thể phát triển cách hài hòa những tài năng thể lý, luân lý và trí tuệ của mình, để họ có được một ý thức hoàn hảo hơn về trách nhiệm và biết sử dụng đúng đắn sự tự do của mình, và để họ trở thành những người có khả năng tham gia tích cực vào đời sống xã hội.
Canon 795
Education must pay regard to the formation of the whole person, so that all may attain their eternal destiny and at the same time promote the common good of society. Children and young persons are therefore to be cared for in such a way that their physical, moral and intellectual talents may develop in a harmonious manner, so that they may attain a greater sense of responsibility and a right use of freedom, and be formed to take an active part in social life.
Điều 796
§1. Trong số các phương tiện giáo dục, các Kitô hữu phải nhận thức rằng các trường học có một tầm quan trọng đặc biệt, vì trường học là sự trợ lực chính yếu của cha mẹ trong nhiệm vụ giáo dục.
§2. Các bậc cha mẹ phải cộng tác chặt chẽ với các giáo viên trường học mà họ đã ủy thác việc giáo dục con cái mình; còn các giáo viên khi thi hành nghiệp vụ phải cộng tác chặt chẽ với các bậc cha mẹ và phải vui lòng lắng nghe họ; phải thành lập và phải đề cao những hiệp hội hoặc những buổi gặp gỡ các phụ huynh.
Canon 796
§1 Among the means of advancing education, Christ’s faithful are to consider schools as of great importance, since they are the principal means of helping parents to fulfil their role in education.
§2 There must be the closest cooperation between parents and the teachers to whom they entrust their children to be educated. In fulfilling their task, teachers are to collaborate closely with the parents and willingly listen to them; associations and meetings of parents are to be set up and held in high esteem.
Điều 797
Các bậc cha mẹ phải được thật sự tự do trong việc chọn trường học; bởi vậy các Kitô hữu phải liệu sao cho xã hội dân sự công nhận các bậc cha mẹ có quyền tự do ấy, đồng thời bảo vệ quyền tự do ấy, kể cả bằng những trợ cấp dựa vào đức công bình phân phối.
Canon 797
Parents must have a real freedom in their choice of schools. For this reason Christ’s faithful must be watchful that the civil society acknowledges this freedom of parents and, in accordance with the requirements of distributive justice, even provides them with assistance.
Điều 798
Các bậc cha mẹ phải trao phó con cái mình cho những trường học nào có một nền giáo dục Công giáo; nếu không thể làm được như thế, các bậc cha mẹ buộc phải liệu sao để có được một nền giáo dục Công giáo cần thiết cho con cái mình ngoài trường học.
Canon 798
Parents are to send their children to those schools which will provide for their Catholic education. If they cannot do this, they are bound to ensure the proper Catholic education of their children outside the school.
Điều 799
Các Kitô hữu phải cố gắng thế nào để trong xã hội dân sự có được các luật lệ chi phối việc đào tạo thanh thiếu niên và bảo đảm việc giáo dục tôn giáo và luân lý của thanh thiếu niên theo lương tâm của các bậc cha mẹ tại chính các trường học.
Canon 799
Christ’s faithful are to strive to secure that in the civil society the laws which regulate the formation of the young, also provide a religious and moral education in the schools that is in accord with the conscience of the parents.
Điều 800
§1. Giáo Hội có quyền thành lập và điều khiển các trường thuộc mọi ngành, mọi loại và mọi cấp.
§2. Các Kitô hữu phải cổ vũ các trường Công giáo bằng cách góp phần vào việc thành lập và nâng đỡ các trường ấy, tùy theo khả năng của mình.
Canon 800
§1 The Church has the right to establish and to direct schools for any field of study or of any kind and grade.
§2 Christ’s faithful are to promote Catholic schools, doing everything possible to help in establishing and maintaining them.
Điều 801
Các hội dòng nào có sứ mệnh chuyên về giáo dục, thì phải trung thành duy trì sứ mệnh ấy và phải tích cực dấn thân vào việc giáo dục Công giáo, ngay cả trong những trường học của hội dòng được thành lập với sự chấp của Giám Mục giáo phận.
Canon 801
Religious institutes which have education as their mission are to keep faithfully to this mission and earnestly strive to devote themselves to Catholic education, providing this also through their own schools which, with the consent of the diocesan Bishop, they have established.
Điều 802
§1. nếu không có các trường học đảm nhận một nền giáo dục thấm nhuần tinh thần Kitô giáo, thì Giám Mục giáo phận phải liệu sao để các trường ấy được thành lập.
§2. Ở đâu thấy thuận lợi, Giám Mục giáo phận phải liệu sao để những trường chuyên nghiệp và kỹ thuật cũng được thành lập cùng với những trường học khác do nhu cầu đặc biệt đòi hỏi.
Canon 802
§1 If there are no schools in which an education is provided that is imbued with a Christian spirit, the diocesan Bishop has the responsibility of ensuring that such schools are established.
§2 Where it is suitable, the diocesan Bishop is to provide for the establishment of professional and technical schools, and of other schools catering for special needs.
Điều 803
§1. Trường học Công giáo là trường do nhà chức trách có thẩm quyền Của Giáo Hội hoặc do một pháp nhân công của Giáo Hội điều hành, hoặc được nhà chức trách Giáo Hội nhìn nhận là như thế qua một văn bản.
§2. Việc dạy học và việc giáo dục trong một trường học Công giáo phải dựa trên những nguyên tắc của học thuyết Công giáo; giáo viên phải trổi vượt về đạo lý chân chính và về đời sống trung thực.
§3. Không một trường học nào, dù thực sự là Công giáo, được mệnh danh là trường học Công giáo, nếu không được sự chấp thuận của nhà chức trách có thẩm quyền của Giáo Hội.
Canon 803
§1 A Catholic school is understood to be one which is under the control of the competent ecclesiastical authority or of a public ecclesiastical juridical person, or one which in a written document is acknowledged as Catholic by the ecclesiastical authority.
§2 Formation and education in a Catholic school must be based on the principles of Catholic doctrine, and the teachers must be outstanding in true doctrine and uprightness of life.
§3 No school, even if it is in fact Catholic, may bear the title ‘Catholic school’ except by the consent of the competent ecclesiastical authority. [See Congregation for Catholic Education, Instruction The Identity of the Catholic School for a Culture of Dialogue, 25.I.2022]
Điều 804
§1. Việc dạy học và việc giáo dục tôn giáo mang tính cách Công giáo được thực hiện trong bất cứ trường học nào, hoặc được truyền đi bằng những phương tiện truyền thông xã hội khác nhau, đều phải tùy thuộc quyền bính của Giáo Hội; Hội Đồng Giám Mục ban hành nhũng quy tắc tổng quát liên quan đến phạm vi hoạt động này, và các Giám Mục giáo phận tổ chức và giám sát phạm vi này.
§2. Đấng bản quyền địa phương phải liệu sao cho những giáo viên được chỉ định dạy về tôn giáo trong các trường học, kể cả các trường học không Công giáo, phải là những người nổi bật về đạo lý chân chính, về chứng tá đời sống Kitô và về chuyên môn sư phạm.
Canon 804
§1 The formation and education in the Catholic religion provided in any school, and through various means of social communication is subject to the authority of the Church. It is for the Episcopal Conference to issue general norms concerning this field of activity and for the diocesan Bishop to regulate and watch over it.
§2 The local Ordinary is to be careful that those who are appointed as teachers of religion in schools, even non-Catholic ones, are outstanding in true doctrine, in the witness of their Christian life, and in their teaching ability.
Điều 805
Đấng bản quyền địa phương có quyền bổ nhiệm hoặc chuẩn nhận các giáo viên trong giáo phận mình để dạy về tôn giáo và cũng có quyền giải nhiệm họ hoặc yêu cầu họ bãi nhiệm, nếu có một lý do tôn giáo hay thuần phong mỹ tục đòi buộc.
Canon 805
In his own diocese, the local Ordinary has the right to appoint or to approve teachers of religion and, if religious or moral considerations require it, the right to remove them or to demand that they be removed.
Điều 806
§1. Giám Mục giáo phận có quyền trông nom và đi thăm các trường học Công giáo ở trong địa hạt của mình, kể cả những trường do các thành viên của các hội dòng thành lập hay điều khiển; ngài cũng có quyền ban hành những quy định liên quan đến việc tổ chức chung của các trường học Công giáo; các quy định này cũng có giá trị đối với những trường do các thành viên của các hội dòng đó điều khiển, miễn là vẫn giữ nguyên tính cách tự trị của hội dòng về việc điều hành nội bộ của các trường ấy.
§2. Dưới sự giám sát của Đấng Bản Quyền địa phương, các vị Điều Hành các trường học Công giáo phải liệu sao để việc giảng dạy ở trường mình phải có ít là cùng một trình độ như ở các trường học khác trong miền, và phải trổi vượt về phương diện khoa học.
Canon 806
§1 The diocesan Bishop has the right to watch over and inspect the Catholic schools situated in his territory, even those established or directed by members of religious institutes. He has also the right to issue directives concerning the general regulation of Catholic schools these directives apply also to schools conducted by members of a religious institute, although they retain their autonomy in the internal management of their schools.
§2 Those who are in charge of Catholic schools are to ensure, under the supervision of the local Ordinary, that the formation given in them is, in its academic standards, at least as outstanding as that in other schools in the area. OF HIGHER STUDIES
Điều 807
Giáo Hội có quyền thành lập và điều khiển các trường đại học để góp phần đưa nền văn hóa nhân loại lên cao hơn và thăng tiến con người cách đầy đủ hơn, cũng như để chu toàn nhiệm vụ giáo huấn của chính mình.
Canon 807
The Church has the right to establish and to govern universities, which serve to promote the deeper culture and fuller development of the human person, and to complement the Church’s own teaching office.
Điều 808
Không một trường đại học nào, dù thực sự là Công giáo, được mang tước hiệu hay được mệnh danh là trường đại học Công giáo, nếu không được sự chấp thuận của nhà chức trách có thẩm quyền của Giáo Hội.
Canon 808
No university, even if it is in fact Catholic, may bear the title ‘Catholic university’ except by the consent of the competent ecclesiastical authority.
Điều 809
Nếu có thể và nếu thuận lợi, các Hội Đồng Giám Mục phải liệu sao để có những đại học hoặc ít là những phân khoa được phân phối cách thích hợp trong địa hạt mình, nhằm đào sâu và giảng dạy các môn học khác nhau, tuy vẫn tôn trọng tính tự trị của các môn học ấy về mặt khoa học, nhưng phải lưu ý tới học thuyết Công giáo.
Canon 809
If it is possible and appropriate, Episcopal Conferences are to take care to have within their territories suitably located universities or at least faculties, in which the various disciplines, while retaining their own scientific autonomy, may be researched and taught in the light of Catholic doctrine.
Điều 810
§1. Chiếu theo quy chế, nhà chức trách có thẩm quyền phải liệu sao để bổ nhiệm cho các đại học Công giáo những giảng viên trổi vượt chẳng những về khả năng khoa học và sư phạm, mà còn về giáo lý toàn vẹn và đời sống trung thực nữa, cũng như để giải nhiệm họ, nếu họ thiếu các điều kiện ấy, miễn là vẫn tôn trọng thủ tục do quy chế xác định.
§2. Các Hội Đồng Giám Mục và các Giám Mục liên hệ có bổn phận và có quyền lo liệu thế nào để các nguyên tắc của học thuyết Công giáo được trung thành tuân giữ trong các trường đại học ấy.
Canon 810
§1 In Catholic universities it is the duty of the competent statutory authority to ensure that there be appointed teachers who are not only qualified in scientific and pedagogical expertise, but are also outstanding in their integrity of doctrine and uprightness of life. If these requirements are found to be lacking, it is also that authority’s duty to see to it that these teachers are removed from office, in accordance with the procedure determined in the statutes.
§2 The Episcopal Conference and the diocesan Bishops concerned have the duty and the right of seeing to it that, in these universities, the principles of Catholic doctrine are faithfully observed.
Điều 811
§1. Nhà chức trách có thẩm quyền của Giáo Hội phải liệu sao để thành lập trong các trường đại học công giáo một phân khoa, hoặc một học viện, hoặc ít là một diễn đàn thần học, trong đó cũng có những lớp học cho học viên giáo dân nữa.
§2. Trong mỗi trường đại học Công giáo phải có những lớp thảo luận nhất là về những vấn nạn thần học liên hệ đến các môn học được dạy trong những phân khoa ấy.
Canon 811
§1 The competent ecclesiastical authority is to ensure that in Catholic universities there is established a faculty or an institute or at least a chair of theology, in which lectures are given to lay students also.
§2 In every Catholic university there are to be lectures which principally treat of those theological questions connected with the studies of each faculty.
Điều 812
Những người dạy các môn thần học trong bất cứ viện cao học nào đều phải có ủy nhiệm thư của nhà chức trách có thẩm quyền của Giáo Hội.
Canon 812
Those who teach theological subjects in any institute of higher studies must have a mandate from the competent ecclesiastical authority.
Điều 813
Giám Mục giáo phận phải tha thiết quan tâm đến việc mục vụ cho các học viên, kể cả bằng việc thành lập một giáo xứ, hay ít ra bằng việc bổ nhiệm những tư tế cho nhiệm vụ ấy cách cố định, và ngài phải liệu sao để bên cạnh các trường đại học, kể cả các trường đại học không Công giáo, có những trung tâm đại học Công giáo để giúp đỡ giới trẻ, nhất là về mặt thiêng liêng.
Canon 813
The diocesan Bishop is to be zealous in his pastoral care of students, even by the creation of a special parish, or at least by appointing priests with a stable assignment to this care. In all universities, even in those which are not Catholic, the diocesan Bishop is to provide Catholic university centres, to be of assistance to the young people, especially in spiritual matters.
Điều 814
Những quy định đã được ấn định cho các trường đại học cũng có giá trị như thế đối với các viện cao học khác.
Canon 814
The provisions which are laid down for universities apply equally to other institutes of higher studies.
Điều 815
Do sứ mạng loan báo chân lý mạc khải, Giáo Hội có những trường đại học riêng hay những phân khoa giáo sĩ, để đào sâu các môn học thánh hay các môn học liên hệ với các môn học thánh và để đào tạo những học viên trong chính các môn học ấy theo phương pháp khoa học.
Canon 815
By virtue of its office to announce revealed truth, it belongs to the Church to have its own ecclesiastical universities and faculties to study the sacred sciences and subjects related to them, and to teach these disciplines to students in a scientific manner.
Điều 816
§1. Các trường đại học và các phân khoa giáo sĩ chỉ có thể được thiết lập, nếu đã được Tông Tòa thiết lập hoặc phê chuẩn; việc chỉ đạo tối cao các trường đại học và các phân khoa ấy cũng thuộc về Tông Tòa.
§2. Mỗi trường đại học và mỗi phân khoa dành cho giáo sĩ phải có những quy chế riêng và chương trình học được Tông Tòa phê chuẩn.
Canon 816
§1 Ecclesiastical universities and faculties may be constituted only by the Apostolic See or with its approval. Their overall direction also belongs to the Apostolic See.
§2 Each ecclesiastical university and faculty must have its own statutes and program of studies, approved by the Apostolic See.
Điều 817
Không một trường đại học nào hay một phân khoa nào có thể cấp văn bằng đại học có hiệu lực giáo luật trong Giáo Hội, nếu không được Tông Tòa thành lập hay phê chuẩn.
Canon 817
Only a university or a faculty established or approved by the Apostolic See may confer academic degrees which have canonical effects in the Church.
Điều 818
Những quy định đã được ấn định cho các trường đại học Công giáo trong các điều 810, 812 và 813, cũng có giá trị đối với các trường đại học và các phân khoa giáo sĩ.
Canon 818
The provisions of cann. 810, 812 and 813 concerning Catholic universities apply also to ecclesiastical universities and faculties.
Điều 819
Trong mức độ mà ích lợi của giáo phận hoặc của hội dòng, hoặc của chính Giáo Hội phổ quát đòi hỏi, các Giám Mục giáo phận hoặc các Bề Trên có thẩm quyền của các hội dòng phải gửi vào các trường đại học hay các phân khoa giáo sĩ những người trẻ, những giáo sĩ và những tu sĩ xuất sắc về tính tình, đức hạnh và tài năng.
Canon 819
In so far as the good of a diocese or religious institute or indeed even of the universal Church requires it, young persons, clerics and members of institutes, outstanding in character, intelligence and virtue, must be sent to ecclesiastical universities or faculties by their diocesan Bishops or the Superiors of their institutes.
Điều 820
Các vị Điều Hành và các giảng viên của các trường đại học và các phân khoa giáo sĩ phải liệu sao cho các phân khoa khác nhau của trường đại học cộng tác với nhau trong mức độ mà vấn đề cho phép, và cũng phải liệu sao cho trường đại học hay phân khoa riêng của mình cộng tác với các trường đại học và các phân khoa khác, cho dầu không dành cho giáo sĩ, nhờ sự cộng tác đó các trường đại học và các phân khoa ấy hiệp thương với nhau và cùng nhau làm việc qua những cuộc gặp gỡ, qua những cuộc nghiên cứu khoa học phối hợp và bằng những phương tiện khác, để làm cho khoa học tiến bộ thêm.
Canon 820
Moderators and professors of ecclesiastical universities and faculties are to ensure that the various faculties of the university cooperate with each other, to the extent that their aims permit. They are also to ensure that between their own university or faculty and other universities and faculties, even non-ecclesiastical ones, there be a mutual cooperation in which, through conferences, coordinated scientific research and other means, they work together for the greater increase of scientific knowledge.
Điều 821
Ở đâu có thể được, Hội Đồng Giám Mục và Giám mục giáo phận phải liệu sao để thành lập những viện cao học về khoa học tôn giáo, trong đó phải dạy các môn thần học và các môn học khác liên quan đến văn hóa Kitô giáo.
Canon 821
Where it is possible, the Episcopal Conference and the diocesan Bishop are to provide for the establishment of institutes for higher religious studies, in which are taught theological and other subjects pertaining to Christian culture. IN PARTICULAR
