Điều 113
§1. Giáo Hội Công Giáo và Tông Tòa đều có tư cách pháp nhân, do ý định của Thiên Chúa.
§2. Ngoài các thể nhân, trong Giáo Hội cũng còn có những pháp nhân, nghĩa là, đối với giáo luật, những chủ thể của những nghĩa vụ và quyền lợi tương xứng với bản chất riêng của họ.
Canon 113
§1 The Catholic Church and the Apostolic See have the status of a moral person by divine disposition.
§2 In the Church, besides physical persons, there are also juridical persons, that is, in canon law subjects of obligations and rights which accord with their nature. [On the nature of juridical persons in the 1917 and 1983 Codes, see Response of the Dicastery for Legislative Texts to a particular question, Prot. 18207/2024, 15.IV.2024]
Điều 114
§1. Những tập hợp nhân sự hoặc sự vật, nhằm một một mục đích phù hợp với sứ mạng của Giáo Hội và vượt trên mục đích của các cá nhân, được thiết lập thành các pháp nhân, do chính quy định của luật hoặc do nhà chức trách có thẩm quyền ban cách đặc biệt qua sắc lệnh.
§2. Những mục đích được nói đến ở
§1 được hiểu là những việc liên quan đến hoạt động đạo đức, tông đồ hay bác ái, hoặc thiêng liêng hoặc thế tục.
§3. Nhà chức trách có thẩm quyền của Giáo Hội chỉ nên ban tư cách pháp nhân cho những tập hợp nhân sự hoặc sự vật đeo đuổi môt mục đích thật sự hữu ích, và có đủ các phương tiện để đạt được mục đích đó, sau khi cân nhắc mọi mặt.
Canon 114
§1 Aggregates of persons or of things which are directed to a purpose befitting the Church’s mission, which transcends the purpose of the individuals, are constituted juridical persons either by a provision of the law itself or by a special concession given in the form of a decree by the competent authority.
§2 The purposes indicated in
§1 are understood to be those which concern works of piety, of the apostolate or of charity, whether spiritual or temporal.
§3 The competent ecclesiastical authority is not to confer juridical personality except on those aggregates of persons or of things which aim at a genuinely useful purpose and which, all things considered, have the means which are foreseen to be sufficient to achieve the purpose in view.
Điều 115
§1. Các pháp nhân trong Giáo Hội là những tập hợp nhân sự hoặc là những tập hợp sự vật.
§2. Một tập hợp nhân sự có thể được thiết lập khi có ít nhất là ba người; tập hợp đó có tính cách hiệp đoàn, nếu các thành viên ấn định hoạt động của tập hợp bằng cách đồng tham gia vào việc quyết định chung, dù đồng quyền hay không, chiếu theo quy tắc của luật và của các quy chế; nếu không, thì tập đó không có tính cách hiệp đoàn.
§3. Tập hợp sự vật hay quỹ tự trị, gồm những tài sản hay sự vật, hoặc tinh thần hoặc vật chất, chiếu theo quy tắc của luật và của các quy chế, được một hoặc nhiều thể nhân hoặc một hiệp đoàn quản trị.
Canon 115
§1 Juridical persons in the Church are either aggregates of persons or aggregates of things.
§2 An aggregate of persons, which must be made up of at least three persons, is collegial if the members decide its conduct by participating together in making its decisions, whether by equal right or not, in accordance with the law and the statutes; otherwise, it is non-collegial.
§3 An aggregate of things, or an autonomous foundation, consists of goods or things, whether spiritual or material, and is directed, in accordance with the law and the statutes, by one or more physical persons or by a college.
Điều 116
§1. Các pháp nhân công là những tập hợp nhân sự hoặc sự vật được nhà chức trách có thẩm quyền trong Giáo Hội thiết lập, để trong những giới hạn đã được ấn định, họ nhân danh Giáo Hội chu toàn nhiệm vụ riêng đã được trao cho vì lợi ích chung, chiếu theo những quy định của luật; những pháp nhân khác là những pháp nhân tư.
§2. Các pháp nhân công có tư cách pháp nhân, hoặc do chính luật hoặc do một sắc lệnh đặc biệt của nhà chức trách có thẩm quyền ban cách minh nhiên; các pháp nhân tư chỉ có được tư cách này do sắc lệnh đặc biệt của nhà chức trách có thẩm quyền ban tư cách này cách minh nhiên.
Canon 116
§1 Public juridical persons are aggregates of persons or of things which are established by the competent ecclesiastical authority so that, within the limits allotted to them in the name of the Church, and in accordance with the provisions of law, they might fulfil the specific task entrusted to them for the public good. Other juridical persons are private.
§2 Public juridical persons are given this personality either by the law itself or by a special decree of the competent authority expressly granting it. Private juridical persons are given this personality only by a special decree of the competent authority expressly granting it.
Điều 117
Không một tập hợp nhân sự hay sự vật nào muốn có tư cách pháp nhân mà có thể có được tư cách ấy, trừ khi quy chế của tập hợp đã được nhà chức trách có thẩm quyền phê chuẩn.
Canon 117
No aggregate of persons or of things seeking juridical personality can acquire it unless its statutes are approved by the competent authority.
Điều 118
Những người đại diện pháp nhân công và hành động nhân danh pháp nhân ấy, là những người được luật phổ quát hay luật địa phương hoặc quy chế riêng công nhận họ có thẩm quyền này; những người đại diện pháp nhân tư là những người được quy chế trao cho thẩm quyền này.
Canon 118
Those persons represent, and act in the name of, a public juridical person whose competence to do so is acknowledged by universal or particular law, or by their own statutes; those persons represent a private juridical person who are given this competence by their statutes.
Điều 119
Đối với các hành vi hiệp đoàn, trừ khi luật hay quy chế đã tự liệu cách khác, thì:1° nếu là việc bầu cử, điều gì được đa số tuyệt đối những người hiện diện đồng ý, thì điều ấy có giá trị pháp luật, miễn là đa số những người phải được triệu tập đã hiện diện; sau hai lần bỏ phiếu vô hiệu, phải dồn phiếu cho hai ứng viên đã được nhiều phiếu nhất, hoặc nếu có nhiều ứng viên như vậy, thì phải dồn phiếu cho hai ứng viên nhiều tuổi hơn; sau lần bỏ phiếu thứ ba, nếu các ứng viên có số phiếu ngang nhau, thì ứng viên cao niên nhất sẽ đắc cử;2° nếu là các vấn đề khác, điều gì được đa số tuyệt đối những người hiện diện đồng ý, thì điều ấy có giá trị pháp luật, miễn là đa số những người phải được triệu tập đã hiện diện; nếu sau hai lần bỏ phiếu mà số phiếu ngang nhau, thì vị chủ tọa có thể dùng phiếu của mình để tiêu hủy sự ngang phiếu đó;3° nếu vấn đề liên quan đến tất cả mọi người cũng như từng người, thì phải được mọi người chấp thuận.
Canon 119
In regard to collegial acts, unless the law or the statutes provide otherwise:1° in regard to elections, provided a majority of those who must be summoned are present, what is decided by an absolute majority of those present has the force of law. If there have been two inconclusive scrutinies, a vote is to be taken between the two candidates with the greatest number of votes or, if there are more than two, between the two senior by age. After a third inconclusive scrutiny, that person is deemed elected who is senior by age; [A relative majority suffices for the third scrutiny: see Authentic Interpretation of canon 119 1º, 28.VI.1990] [See also the Response of the Dicastery for Legislative Texts to a particular question, Prot. 18135/2023, 8.XI.2023]2° in regard to other matters, provided a majority of those who must be summoned are present, what is decided by an absolute majority of those present has the force of law. If the votes are equal after two scrutinies, the person presiding can break the tie with a casting vote;3° that which affects all as individuals must be approved by all.
Điều 120
§1. Pháp nhân tự bản chất là vĩnh viễn; tuy nhiên, pháp nhân cũng chấm dứt, nếu bị nhà chức trách có thẩm quyền chính thức bãi bỏ, hoặc đã ngưng hoạt động từ một trăm năm; pháp nhân tư cũng chấm dứt, nêu chính hiệp hội bị giải thể chiếu theo quy chế, hoặc nếu theo sự phán đoán của nhà chức trách có thẩm quyền, chính quỹ cũng không còn nữa, chiếu theo quy chế.
§2. Nếu số thành viên của pháp nhân có tính cách hiệp đoàn chỉ còn một người, và nếu tập hợp nhân sự chiếu theo quy chế vẫn không chấm dứt, thì việc sử dụng mọi quyền của tập hợp thuộc về thành viên ấy.
Canon 120
§1 A juridical person is by its nature perpetual. It ceases to exist, however, if it is lawfully suppressed by the competent authority, or if it has been inactive for a hundred years. A private juridical person also ceases to exist if the association itself is dissolved in accordance with the statutes, or if, in the judgement of the competent authority, the foundation itself has, in accordance with the statutes, ceased to exist.
§2 If even a single member of a collegial juridical person survives, and the aggregate of persons has not, according to the statutes, ceased to exist, the exercise of all the rights of the aggregate devolves upon that member.
Điều 121
Nếu nhiều tập hợp nhân sự hoặc sự vật là pháp nhân công sáp nhập lại thành một tập hợp cũng có tư cách pháp nhân, thì pháp nhân mới này sẽ được thừa hưởng những của cải và những quyền lợi thuộc sản nghiệp riêng của các pháp nhân trước; cũng như đảm nhận những nghĩa vụ mà các pháp nhân trước đã gánh chịu; nhưng phải tôn trọng ý muốn của những người sáng lập và những người dâng cúng, cũng như những quyền lợi thủ đắc, nhất là trong việc sử dụng của cải và chu toàn các nghĩa vụ.
Canon 121
When aggregates of persons or of things which are public juridical persons are so amalgamated that one aggregate, itself with a juridical personality, is formed, this new juridical person obtains the patrimonial goods and rights which belonged to the previous aggregates; it also accepts the liabilities of the previous aggregates. In what concerns particularly the arrangements for the goods and the discharge of obligations, the wishes of the founders and benefactors, and any acquired rights must be safeguarded.
Điều 122
Nếu một tập hợp có tư cách pháp nhân công được phân chia thế nào để sáp nhập một phần của tập hợp ấy vào một pháp nhân khác, hoặc để thành lập một pháp nhân công biệt lập từ phần được phân chia ra, thì nhà chức trách có thẩm quyền của Giáo Hội có quyền phân chia, nhưng trước hết phải tôn trọng cả ý muốn của những người sáng lập hay dâng cúng, cả những quyền lợi thủ đắc, cũng như những quy chế đã được chuẩn nhận, đồng thời phải đích thân hay nhờ người thi hành lo liệu:1° để phân chia những của cải và những quyền lợi thuộc sản nghiệp chung có thể phân chia được, cũng như những món nợ và những nghĩa vụ khác, giữa các pháp nhân liên hệ, theo một tỷ lệ hợp tình hợp lý, sau khi đã xét mọi hoàn cảnh và nhu cầu của mỗi bên;2° để mỗi pháp nhân có quyền sử dụng và hưởng hoa lợi của những tài sản chung không thể phân chia được, cũng như có trách nhiệm gánh chịu những nghĩa vụ gắn liền với những tài sản đó, cũng theo một tỷ lệ hợp tình hợp lý sẽ được ấn định.
Canon 122
When an aggregate which is a public juridical person is divided in such a way that part of it is joined to another juridical person or a distinct public juridical person is established from one part of it, the first obligation is to observe the wishes of the founders and benefactors, the demands of acquired rights and the requirements of the approved statutes. Then the competent ecclesiastical authority, either personally or through an executor, is to ensure:1° that the divisible common patrimonial goods and rights, the monies owed and the other liabilities, are divided between the juridical persons in question in due proportion, in a fashion which is equitable and right, taking account of all the circumstances and needs of both;2° that the use and enjoyment of the common goods which cannot be divided, be given to each juridical person, and also that the liabilities which are proper to each are the responsibility of each, in due proportion, in a fashion which is equitable and right.
Điều 123
Khi một pháp nhân công chấp dứt, việc sử dụng của cải và những quyền lợi thuộc sản nghiệp, cũng như những nghĩa vụ của pháp nhân đó, phải được điều hành theo luật và các quy chế, nếu luật và các quy chế không nói gì thì những của cải, quyền lợi và nghĩa vụ ấy thuộc về pháp nhân trực tiếp cao hơn, nhưng luôn luôn phải tôn trọng ý muốn của những người sáng lập hay dâng cúng cũng như những quyền lợi thủ đắc; khi pháp nhân tư chấm dứt, việc sử dụng những của cải và nghĩa vụ phải được điều hành theo quy chế riêng.
Canon 123
On the extinction of a public juridical person, the arrangements for its patrimonial goods and rights, and for its liabilities, are determined by law and the statutes. If these do not deal with the matter, the arrangements devolve upon the next higher juridical person, always with due regard for the wishes of the founders or benefactors and for acquired rights. On the extinction of a private juridical person, the arrangements for its goods and liabilities are governed by its own statutes. [On the transfer of rights and obligations following the union, split, or extinction of juridical persons, see the Response of the Dicastery for Legislative Texts to a particular question, Prot. 18375/2024, 16.XII.2024]
