Gia đình Chúa Giêsu trong Tân Ước

Chi tộc và Gia tộc của Đức Giêsu:

Hậu duệ của Abraham, Isaac, và Giacóp; Chi tộc Giu-đa; Gia đình/Gia tộc Đavít:

• Mt 1,1-3.17 – Gia phả của Đức Giêsu Kitô, con cháu vua Đavít, con cháu tổ phụ Abraham. Abraham sinh Isaac, và Isaac sinh Giacóp, và Giacóp sinh Giu-đa và các anh em ông này, Giu-đa ăn ở với Ta-ma sinh Pe-rét và De-rác, và Pe-rét sinh Khét-rôn, và Khét-rôn sinh A-ram… / / Như thế, tính chung lại thì từ Abraham đến Đavít là mười bốn đời; từ Đavít đến thời lưu đày ở Babylon là mười bốn đời; và từ thời lưu đày ở Babylon đến thời Đấng Messiah (Mashiach) là mười bốn đời.
• Mt 1,20 – Giuse đang suy tính như vậy, thì kìa sứ thần Chúa hiện đến báo mộng cho ông rằng: “Giuse, con cháu Đavít, đừng ngại đón bà Maria vợ ông về, vì người con bà cưu mang là do quyền năng Thánh Thần.”
• Mt 2,6 – “Phần ngươi, hỡi Bê-lem, miền đất Giu-đa, ngươi đâu phải là thành nhỏ nhất của Giu-đa, vì ngươi là nơi vị lãnh tụ chăn dắt Israel dân Ta sẽ ra đời.”
• Mt 9,27 – Đang khi Đức Giêsu rời khỏi nơi ấy, có hai người mù đi theo Ngài, vừa đi vừa kêu lên rằng: “Lạy Con Vua Đavít, xin thương xót chúng tôi!” (x. Mt 15,22; 20,30-31; Mc 10,47-48; Lc 18,38-39)
• Mt 12,23 – Tất cả dân chúng đều sửng sốt và nói: “Ông này chẳng phải là Con Vua Đavít sao?” (x. Mt 21,9.15; Mc 11,10)
• Mt 22,42-45 – “Các ông nghĩ sao về Đấng Messiah? Ngài là con của ai?” Họ đáp: “Con của vua Đavít.” (x. Mc 12,35-37; Lc 20,41-44; Cv 2,34)
• Lc 1,27 – [Sứ thần Gáp-ri-en được sai đến] với một trinh nữ đã đính hôn với một người tên là Giuse, thuộc dòng dõi vua Đavít; trinh nữ ấy tên là Maria.
• Lc 1,32 – “Ngài sẽ nên cao cả, và sẽ được gọi là Con Đấng Tối Cao. Đức Chúa là Thiên Chúa sẽ ban cho Ngài ngai vàng vua Đavít, tổ tiên Ngài.”
• Lc 2,4 – Giuse cũng từ thành Na-da-rét miền Ga-li-lê lên Giu-đê, tới thành vua Đavít gọi là Bê-lem, vì ông thuộc gia đình và dòng tộc vua Đavít. (x. Lc 2,11)
• Lc 3,23.31.33-34 – Đức Giêsu là… / / con Mê-lê-a, con Men-na, con Mát-ta-ta, con Na-than, con Đavít, / / con Am-mi-na-đáp, con Át-min, con Át-ni, con Pe-rét, con Pe-rét, con Giu-đa, / con Giacóp, con Isaac, con Abraham, con Te-rác, con Na-kho…
• Ga 7,42 – “Nào Kinh Thánh đã chẳng nói: Đấng Messiah xuất thân từ dòng dõi vua Đavít và từ Bê-lem, làng của vua Đavít sao?”
• Rm 1,3 – Tin Mừng về Con của Ngài, xét theo huyết thống, Ngài là hậu duệ vua Đavít.
• Gl 3,16 – Thế mà các lời hứa đã được ban cho Abraham và hậu duệ của ông. Kinh Thánh không nói: “và cho các hậu duệ”, như muốn chỉ nhiều người, nhưng nói: “và cho hậu duệ của ngươi”, như muốn chỉ một người là Đức Kitô.
• 2 Tm 2,8 – Anh hãy nhớ đến Đức Giêsu Kitô, Đấng đã phục sinh từ cõi chết, hậu duệ vua Đavít–đó là Tin Mừng của tôi.
• Dt 7,14 – Vì rõ ràng là Chúa chúng ta xuất thân từ chi tộc Giu-đa, một chi tộc mà ông Môsê không hề nhắc đến khi nói về các tư tế. (x. Dt 8,8)
• Kh 5,5 – Bấy giờ một người trong các Kỳ Mục bảo tôi: “Đừng khóc nữa! Này đây, Sư Tử xuất thân từ chi tộc Giu-đa, Chồi non của Đavít đã chiến thắng, Ngài có thể mở cuốn sách và bảy ấn niêm phong.” (x. Kh 3,7; 7,5)
• Kh 22,16 – “Chính Ta là Giêsu đã sai thiên thần của Ta đến với các ngươi để làm chứng về những điều đó cho các Hội Thánh. Ta là Chồi Non và hậu duệ Đavít, là Sao Mai rạng ngời.”

Xem thêm các biểu đồ của tôi về Gia đình Abraham và Mười hai Chi tộc Giacóp.

Ông bà của Đức Giêsu:

Thân phụ mẫu của Đức Maria:

• Cha và mẹ của Đức Maria không được nhắc đến trong Tân Ước.
• Họ được gọi tên là Gioakim và Anna trong Tin Mừng Tiên Khởi của Giacôbê (còn gọi là Proto-Evangelium of James) và một số Sách Tin Mừng Ngụy thư khác.
• Họ được mừng lễ kính trong lịch Phụng vụ Công giáo vào ngày 26 tháng 7.  
• Thân phụ mẫu của Giuse:
• Mẹ của Thánh Giuse không bao giờ được nhắc đến trong Tân Ước.
• Cha của Giuse được gọi bằng hai cái tên khác nhau trong các gia phả của Đức Giêsu trong Tin Mừng Mát-thêu và Lu-ca:
  • Mt 1,16 – “…Giacóp sinh Giuse, chồng của bà Maria…”
  • Lc 3,23 – “Ngài [Đức Giêsu] là con (như người ta lầm tưởng) của Giuse, con của Heli” (hoặc viết là Eli).

Giuse thành Na-da-rét:

Giuse, chồng bà Maria, chỉ được nhắc đến ngắn ngủi trong Tin Mừng Mác-cô và Gio-an, chi tiết hơn trong Mát-thêu và Lu-ca, nhưng hoàn toàn không xuất hiện trong các phần còn lại của Tân Ước.

Lưu ý: Một số người đàn ông khác tên là Giuse cũng được nhắc đến trong Tân Ước:

1. Giuse người A-ri-mát-thê, người đã mai táng Đức Giêsu (Mc 15,43-46; Mt 27,57-60; Lc 23,50-53; Ga 19,38-42).
2. Giuse, vị tổ phụ trong Cựu Ước, một trong 12 người con của Giacóp (Ga 4,5; Cv 7,9-18; Dt 11,21-22; Kh 7,8).
3. Một trong bốn người được gọi là “anh em của Chúa Giêsu” (“Giuse” trong Mt 27,56; nhưng là “Giô-xê” trong Mc 6,3).
4. Hai người tên Giuse khác là tổ tiên trong gia phả theo Lu-ca của Đức Giêsu (Lc 3,24, 30).
5. Hai người tên Giuse khác là môn đệ trong Giáo hội sơ khai: Giuse biệt danh là Ba-sa-ba (Cv 1,23) và Giuse biệt danh là Ba-na-ba (Cv 4,26).   Giuse thành Na-da-rét có phải là “Cha” của Đức Giêsu không? Câu trả lời đúng là vừa Có vừa Không, tùy thuộc vào cách người ta định nghĩa từ “cha”:

• Không, vì Thánh Giuse không phải là “cha tự nhiên” hay “cha sinh học” của Đức Giêsu; các sách Tin Mừng nói rằng Đức Giêsu được thụ thai “bởi quyền năng Thánh Thần” (Mt 1,20; Lc 1,31-35).
• Có, vì Thánh Giuse là “cha hợp pháp” của Đức Giêsu, do đó đôi khi cũng được gọi là “cha nuôi” (foster-father):
  • Không chỉ Giuse chấp nhận Maria làm vợ (Mt 1,20-24; Lc 1,27; 2,4-5), mà ngài còn chấp nhận tư cách làm cha hợp pháp đối với Đức Giêsu bằng việc đặt tên cho hài nhi (Mt 1,21, 25), thay vì từ bỏ Ngài.
  • Gia phả hoặc dòng dõi của Đức Giêsu với tư cách là “Con vua Đavít” và thành viên của “chi tộc Giu-đa” không được truy nguyên qua gia phả của Đức Maria, mà qua gia phả của Thánh Giuse (Mt 1,16, 20; Lc 3,23).
  • Thánh sử Lu-ca nhắc đến “cha mẹ” của Đức Giêsu (2,48a), và chính Đức Maria nói với cậu bé 12 tuổi: “Cha con và mẹ đây đã phải cực lòng tìm con” (2,48).
  • Đức Giêsu nhiều lần được gọi là “con bác thợ mộc” (Mt 13,55) và “con ông Giuse” (Lc 4,22; Ga 1,45; 6,42), nhưng chỉ một lần duy nhất được gọi là “con bà Maria” (Mc 6,3).

Tin Mừng theo Thánh Mác-cô (về Giuse):

• Giuse không bao giờ được gọi tên, thậm chí không được ám chỉ ở bất cứ đâu trong Tin Mừng Mác-cô.
• Trong khi Mt 13,55 gọi Đức Giêsu là “con bác thợ mộc”, đoạn văn song song trong Mc 6,3 không nhắc đến cha Ngài, mà viết: “Ông ta không phải là bác thợ, con Maria đó sao…?”
• Đức Giêsu đôi khi nhắc đến những người cha (và mẹ) nói chung trong Mác-cô (7,10-12; 10,7.19.29; 13,12), nhưng cả Đức Giêsu lẫn Thánh sử Mác-cô đều không bao giờ nhắc đến người cha trần thế của Đức Giêsu.
• Trong Mác-cô, Đức Giêsu đôi khi gọi Thiên Chúa là Cha của Ngài (Mc 8,38; 13,32; 14,36) và một lần, khi nói với các môn đệ, Ngài gọi Thiên Chúa là “Cha của anh em, Đấng ngự trên trời” (Mc 11,25).
• Trong các sách Tin Mừng khác, Đức Giêsu gọi Thiên Chúa là “Cha của tôi/anh em/chúng ta” hàng chục lần trong Mát-thêu và Lu-ca, và hơn 120 lần trong Gio-an!

Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu (về Giuse):

Thánh Giuse là một trong những nhân vật chính trong Trình thuật Thời thơ ấu, nhưng sau đó chỉ được nhắc đến một lần (gián tiếp) trong Tin Mừng:

• Mt 1,16 – Phần cuối gia phả: “Giacóp sinh Giuse, chồng của bà Maria, bà là mẹ Đức Giêsu cũng gọi là Đấng Messiah.”
• Mt 1,18-25 – Giuse nhận sứ điệp của thiên thần trong giấc mơ về việc Maria có thai bởi quyền năng Thánh Thần.
• Mt 2,13-23 – Giuse nhận thêm các sứ điệp qua giấc mơ về việc trốn sang Ai Cập và sau đó từ Ai Cập trở về.
• Mt 13,55 – Khi Đức Giêsu về thăm Na-da-rét, dân chúng nhắc đến nghề nghiệp của cha Ngài: “Ông không phải là con bác thợ sao?”

Tin Mừng theo Thánh Lu-ca (về Giuse):

Thánh Giuse được nhắc đến ngắn gọn và gián tiếp trong Trình thuật Thời thơ ấu, và một vài lần khác sau đó:

• Lc 1,26-27 – “Sứ thần Gáp-ri-en được Thiên Chúa sai đến một thành miền Ga-li-lê, gọi là Na-da-rét, gặp một trinh nữ đã đính hôn với một người tên là Giuse, thuộc dòng dõi vua Đavít. Trinh nữ ấy tên là Maria.”
• Lc 2,4 – Vào thời kiểm tra dân số: “Giuse cũng từ thành Na-da-rét miền Ga-li-lê lên Giu-đê, tới thành vua Đavít gọi là Bê-lem, vì ông thuộc gia đình và dòng tộc vua Đavít.”
• Lc 2,16 – Khi các người chăn chiên đến Bê-lem: “Họ liền hối hả ra đi và gặp Maria, Giuse cùng Hài Nhi đặt nằm trong máng cỏ.”
• Lc 2,33 – Phản ứng trước lời của cụ già Si-mê-on tại Đền thờ Giê-ru-sa-lem: “Cha và mẹ Hài Nhi ngạc nhiên vì những lời ông Si-mê-on vừa nói về Ngài.”
• Lc 2,48-49 – Khi tìm thấy Đức Giêsu trong Đền thờ lúc 12 tuổi: “Khi thấy con, cha mẹ sửng sốt, và mẹ Ngài nói với Ngài: ‘Con ơi, sao con lại xử với cha mẹ như vậy? Con trông xem, cha con và mẹ đây đã phải cực lòng tìm con!’ Ngài đáp: ‘Sao cha mẹ lại tìm con? Cha mẹ không biết là con có bổn phận ở nhà của Cha con sao?'”
• Lc 3,23 – Trong gia phả: “Đức Giêsu khởi sự hoạt động lúc trạc ba mươi tuổi. Ngài là con (như người ta lầm tưởng) của Giuse, con của Heli,”
• Lc 4,22 – Mọi người đều tán thành và thán phục những lời hay ý đẹp thốt ra từ miệng Ngài. Họ bảo nhau: “Ông này không phải là con Giuse sao?”

Tin Mừng theo Thánh Gio-an (về Giuse):

Thánh Giuse chỉ được nhắc đến một lần duy nhất:

• Ga 6,42 – Trong diễn từ Bánh Trường Sinh, một số “người Do Thái” phản đối lời Đức Giêsu: “Ông này chẳng phải là Giêsu, con Giuse sao? Cha mẹ ông ta, chúng ta đều biết cả, sao bây giờ ông ta lại nói: ‘Tôi từ trời xuống’?”

Các bản văn Tân Ước khác:

Giuse thành Na-da-rét không bao giờ được nhắc đến trong phần còn lại của Tân Ước.

Các ngày lễ Phụng vụ kính Giuse:

• 19 tháng 3 – Lễ Trọng Thánh Giuse, Bạn Trăm Năm Đức Trinh Nữ Maria.
• 1 tháng 5 – Lễ Nhớ (tùy chọn) Thánh Giuse Thợ.
• Đức Thánh Cha Phanxicô đã công bố “Năm Thánh Giuse”, cử hành từ 08/12/2020 đến 08/12/2021. Xem Tông thư Patris Corde.

Maria thành Na-da-rét:

Các thư của Thánh Phaolô:

Thánh Phaolô không bao giờ gọi tên mẹ của Đức Giêsu, và chỉ một lần nhắc đến một cách gián tiếp.

• Gl 4,4-5 – “Nhưng khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã gửi Con mình đến, sinh làm con một người phụ nữ, và sống dưới Lề Luật, để chuộc những ai sống dưới Lề Luật, hầu chúng ta nhận được ơn làm nghĩa tử.”
• Lưu ý: Thánh Phaolô có một lần gửi lời chào đến một “Maria” khác, người “đã vất vả nhiều vì anh em” (Rm 16,6).

Tin Mừng theo Thánh Mác-cô:

Gia đình Đức Giêsu (bao gồm Đức Maria) được nhắc đến trong một vài đoạn của Mác-cô, thậm chí đôi khi dưới góc nhìn hơi tiêu cực.

• Đức Maria chỉ được gọi tên rõ ràng một lần, khi dân làng quê hương thách thức Ngài: “Ông ta không phải là bác thợ, con Maria đó sao…?” (Mc 6,3a; x. Mt 13,55).
• “Mẹ Ngài” được nhắc đến sớm hơn (cùng với anh em và chị em Ngài), khi người kể chuyện cho biết các thành viên trong gia đình lo lắng cho Ngài:
  • “Thân nhân (Gk. hoi par’ autou) của Ngài hay tin ấy, liền đi bắt Ngài, vì người ta nói rằng Ngài đã mất trí.” (chỉ có trong Mc 3,21).
  • “Mẹ và anh em Đức Giêsu đến, đứng ở ngoài cho gọi Ngài ra. Lúc ấy, đám đông đang ngồi chung quanh Ngài. Có kẻ nói với Ngài rằng: ‘Thưa Thầy, có mẹ và anh em chị em Thầy ở ngoài kia đang tìm Thầy.’ Nhưng Ngài đáp lại rằng: ‘Ai là mẹ tôi? Ai là anh em tôi?’ Rồi Ngài rảo mắt nhìn những kẻ ngồi chung quanh và nói: ‘Đây là mẹ tôi, đây là anh em tôi. Ai thi hành ý muốn của Thiên Chúa, người ấy là anh em chị em tôi, là mẹ tôi.'” (Mc 3,31-35; par. Mt 12,46-50; Lc 8,19-21).
• Một số học giả gợi ý rằng trong các trình thuật về việc Đức Giêsu chịu đóng đinh, mai táng và phục sinh, “Maria mẹ của các ông Giacôbê Hậu và Giô-xê” (Mc 15,40), “Maria mẹ ông Giô-xê” (15,47), và “Maria mẹ ông Giacôbê” (16,1) có thể là ám chỉ mẹ Đức Giêsu. Tuy nhiên, cách giải thích này gây tranh cãi; các văn bản này nhiều khả năng đề cập đến một thân nhân gần khác của Maria thành Na-da-rét.

Tin Mừng theo Thánh Mát-thêu:

Đức Maria được nhắc đến thường xuyên hơn trong Mát-thêu so với Mác-cô, nhưng vẫn chưa đóng vai trò quá nổi bật.

• Mt 1,16 – Maria lần đầu được gọi tên ở cuối gia phả: “Giacóp sinh Giuse, chồng của bà Maria, bà là mẹ Đức Giêsu cũng gọi là Đấng Kitô.”
• Mt 1,18 – Việc Maria đính hôn với Giuse và việc mang thai ngoài ý muốn được Thánh sử nhắc đến: “Sau đây là gốc tích Đức Giêsu Kitô: bà Maria, mẹ Ngài, đã thành hôn với Giuse. Nhưng trước khi hai ông bà về chung sống, bà đã có thai do quyền năng Thánh Thần.”
• Mt 1,20-21 – Sứ thần nói về Maria trong giấc mơ của Giuse: “Giuse, con cháu Đavít, đừng ngại đón bà Maria vợ ông về, vì người con bà cưu mang là do quyền năng Thánh Thần. Bà sẽ sinh con trai và ông phải đặt tên cho con trẻ là Giêsu, vì chính Ngài sẽ cứu dân Ngài khỏi tội lỗi của họ.”
• Mt 2,11a – Maria hiện diện khi các Nhà Chiêm Tinh đến Bê-lem: “Họ vào nhà, thấy Hài Nhi với thân mẫu là Maria, liền sấp mình thờ lạy Ngài…”
• Mt 2,13-14, 20-21 – Trong các giấc mơ sau đó, Giuse được bảo hãy “đem Hài Nhi và mẹ Ngài” trốn sang Ai Cập, và sau đó lại “đem Hài Nhi và mẹ Ngài” trở về đất Israel.
• Mt 12,46-50 – Tương tự Mc 3,31-35, mẹ và anh em Đức Giêsu cũng đến gặp Ngài khi Ngài đang giảng dạy cho đám đông.
• Mt 13,55a – Tương tự Mc 6,3, Maria cũng được nhắc đến ngắn gọn khi dân Na-da-rét thắc mắc làm sao Đức Giêsu có thể là một ngôn sứ: “Ông không phải là con bác thợ sao? Mẹ ông không phải là bà Maria sao?”
• Tương tự Mc 15 & 16, các đoạn nhắc đến “Maria mẹ các ông Giacôbê và Giuse” (Mt 27,56) và “bà Maria khác” (27,61; 28,1) có lẽ không chỉ về mẹ Đức Giêsu, mà về một thân nhân gần khác của bà.

Tin Mừng theo Thánh Lu-ca (về Maria):

Đức Maria xuất hiện nổi bật trong Lu-ca hơn bất kỳ sách Tin Mừng nào khác, đặc biệt là trong Trình thuật Thời thơ ấu của Lu-ca.

• Lc 1,26-38 – Sứ thần Gáp-ri-en truyền tin cho Maria.
• Lc 1,39-56 – Maria đi thăm người chị họ là Ê-li-sa-bét.
• Lc 2,1-7 – Cuộc hành trình đến Bê-lem và việc Giáng sinh của Đức Giêsu.
• Lc 2,8-20 – Các mục tử đến viếng thăm máng cỏ tại Bê-lem.
• Lc 2,22-40 – Việc Thanh tẩy Maria và việc Tiến dâng Đức Giêsu trong Đền Thờ.
• Lc 2,41-52 – Việc lên Đền Thờ Giê-ru-sa-lem khi Đức Giêsu lên 12 tuổi.
• Lc 8,19-21 (Bản văn song song với Mc 3,31-35) – “Bấy giờ, mẹ và anh em Đức Giêsu đến gặp Ngài, nhưng vì đám đông, họ không lại gần Ngài được. / Người ta báo cho Ngài biết: ‘Thưa Thầy, có mẹ và anh em Thầy đang đứng ngoài kia, muốn gặp Thầy.’ / Ngài đáp lại: ‘Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.'”
• Khi Đức Giêsu về thăm Na-da-rét trong Lc 4,16-30, không có sự nhắc đến mẹ Đức Giêsu (đối chiếu với Mc 6,3a và Mt 13,55a); dân làng chỉ hỏi: “Ông này không phải là con Giuse sao?” (Lc 4,22b).
• Tin Mừng Lu-ca sau đó nhắc đến vài người mang tên Maria khác, không được nhầm lẫn với mẹ của Đức Giêsu, bao gồm Maria Ma-đa-lê-na (Lc 8,2; 24,10; x. 23,55; 24,1-9. 22-24), Maria thành Bê-ta-ni-a (10,38-42), và Maria mẹ của Giacôbê (24,10).

Công vụ Tông đồ:

Đức Maria chỉ được nhắc đến một lần, gần đầu sách Công vụ.

• Cv 1,14 – Sau khi nêu tên mười một tông đồ còn ở lại Giê-ru-sa-lem sau khi Đức Giêsu Lên Trời, người kể chuyện thêm vào: “Tất cả các ông đều đồng tâm nhất trí, chuyên cần cầu nguyện cùng với mấy người phụ nữ, có Maria là thân mẫu Đức Giêsu, và có anh em của Ngài.”
• Lưu ý: Sách Công vụ sau đó nhắc đến một Maria khác là mẹ của Gio-an cũng gọi là Mác-cô (Cv 12,12).

Tin Mừng theo Thánh Gio-an (về Maria):

Đáng ngạc nhiên là Đức Maria thành Na-da-rét không bao giờ được nhắc tên trong Tin Mừng thứ tư, mà chỉ đơn giản được gọi là “thân mẫu Đức Giêsu” và/hoặc được gọi là “Thưa Bà” (Greek: Gynai) trong hai biến cố mà bà đóng vai trò rất nổi bật.

• Ga 2,1-11 – Tiệc cưới tại Ca-na: “Ngày thứ ba, có tiệc cưới tại Ca-na miền Ga-li-lê. Trong tiệc cưới có thân mẫu Đức Giêsu. / Đức Giêsu và các môn đệ cũng được mời tham dự. / Khi thấy thiếu rượu, thân mẫu Đức Giêsu nói với Ngài: ‘Họ hết rượu rồi.’ / Đức Giêsu đáp: ‘Thưa Bà (Gynai), chuyện đó có can chi đến Bà và tôi? Giờ của tôi chưa đến.’ / Thân mẫu Ngài nói với gia nhân: ‘Người bảo gì, các anh cứ việc làm theo.'” (2,1-5)
• Ga 2,12 – Thánh sử kết thúc câu chuyện Ca-na bằng một sự chuyển tiếp địa lý: “Sau đó, Ngài xuống Cáp-phác-na-um, cùng với thân mẫu, anh em và các môn đệ, và họ ở lại đó ít ngày.”
• Ga 6,42 – Sau đó, các giới chức Do Thái thách thức Đức Giêsu: “Ông này chẳng phải là Giêsu, con Giuse sao? Cha mẹ ông ta, chúng ta đều biết cả, sao bây giờ ông ta lại nói: ‘Tôi từ trời xuống’?”
• Ga 19,25b-27 – Đức Giêsu chịu đóng đinh: “Đứng gần thập giá Đức Giêsu, có thân mẫu Ngài, chị của thân mẫu, Maria vợ ông Cơ-lô-pát, và Maria Ma-đa-lê-na. / Khi Đức Giêsu thấy thân mẫu và môn đệ Ngài thương mến đứng bên cạnh, Ngài nói với thân mẫu rằng: ‘Thưa Bà (Gynai), đây là con của Bà.’ / Rồi Ngài nói với môn đệ: ‘Đây là mẹ của anh.’ Kể từ giờ đó, người môn đệ rước bà về nhà mình.”
• Tin Mừng thứ tư bao gồm vài người phụ nữ khác tên “Maria“, bao gồm Maria thành Bê-ta-ni-a (Ga 11; 12,3), Maria Ma-đa-lê-na (19,25; 20,1-18), và Maria vợ ông Cơ-lô-pát (19,25); nhưng những người này không được nhầm lẫn với mẹ của Đức Giêsu.

Sách Khải Huyền:

Câu chuyện về người phụ nữ và con mãng xà (Kh 12,1-6) thường được giải thích là có liên quan đến Maria, mẹ Đức Giêsu.

• “Một điềm lạ vĩ đại xuất hiện trên trời: một người Phụ Nữ mình khoác mặt trời, chân đạp mặt trăng, và đầu đội triều thiên mười hai ngôi sao. / Bà có thai, đang kêu la đau đớn, quằn quại vì sắp sinh con. / Lại một điềm lạ khác xuất hiện trên trời: kìa một con Mãng Xà đỏ như lửa, có bảy đầu và mười sừng, trên bảy đầu có bảy vương miện. / Đuôi nó quét hết một phần ba các ngôi sao trên trời mà quăng xuống đất. Rồi con Mãng Xà đứng chực sẵn trước mặt người Phụ Nữ sắp sinh con, để khi bà sinh xong là nó nuốt chửng con bà. / Bà đã sinh được một con trai, người con này sẽ dùng trượng sắt mà chăn dắt mọi dân tộc. Con bà được đưa ngay lên Thiên Chúa, lên tận ngai của Ngài. / Còn người Phụ Nữ thì trốn vào sa mạc; tại đó Thiên Chúa đã dọn sẵn cho bà một chỗ ở, để bà được nuôi dưỡng ở đó trong vòng một ngàn hai trăm sáu mươi ngày.”
• Tuy nhiên, hầu hết các học giả Kinh Thánh gợi ý rằng câu chuyện này ban đầu đề cập tổng quát hơn đến dân tộc Israel sinh ra Đấng Messiah, và chỉ sau này mới được tái giải thích là đề cập cụ thể hơn đến Maria và Đức Giêsu.

Giáo huấn Công giáo Rôma về Maria:

Lumen Gentium (Công đồng Vaticanô II: “Hiến chế Tín lý về Giáo hội”):

• Chương 8: “Vai trò của Đức Trinh Nữ Diễm Phúc Maria, Mẹ Thiên Chúa, trong Mầu nhiệm Đức Kitô và Giáo hội” (số 52-69).

Giáo lý Hội thánh Công giáo:

• Phần Một, Mục Hai, Chương Hai, Điều 3, Đoạn 2: “Bởi phép Đức Chúa Thánh Thần mà thụ thai và sinh bởi Đức Trinh Nữ Maria” (số 484-511).
• Phần Một, Mục Hai, Chương Ba, Điều 8, IV: “Mừng vui lên, hỡi Đấng đầy ân sủng” (số 721-726).
• Phần Một, Mục Hai, Chương Ba, Điều 9, Đoạn 6: “Maria—Mẹ Đức Kitô, Mẹ Giáo hội” (số 963-975).

Các Sắc chỉ và Thông điệp của Giáo hoàng:

• Đức Giáo hoàng Piô IX: Ineffabilis Deus (8/12/1854) – công bố đặc ân Vô Nhiễm Nguyên Tội của Đức Trinh Nữ Diễm Phúc Maria là một tín điều không thể sai lầm; được cử hành hằng năm vào ngày 8 tháng 12.
• Đức Giáo hoàng Piô XII: Munificentissimus Deus (1/11/1950) – công bố đặc ân Đức Trinh Nữ Diễm Phúc Maria Hồn Xác Lên Trời là một tín điều không thể sai lầm; được cử hành hằng năm vào ngày 15 tháng 8.
• Đức Giáo hoàng Piô XII: Ad Caeli Reginam (11/10/1954) – thiết lập lễ Đức Maria Trinh Nữ Vương; được cử hành hằng năm vào ngày 22 tháng 8.
• Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II: Redemptoris Mater (25/3/1987) – Thông điệp gần đây nhất tập trung vào Đức Trinh Nữ Diễm Phúc Maria.

Các ngày lễ Phụng vụ liên quan đến Đức Trinh Nữ Maria:

• 1 tháng 1 – Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa (Lễ Trọng)
  • còn được gọi là Greek: Theotokos (nghĩa đen là “Đấng cưu mang Thiên Chúa”) – theo định nghĩa của Công đồng Ê-phê-xô (năm 431).
• 2 tháng 2 – Lễ Dâng Chúa trong Đền Thờ (Lễ Kính).
• 11 tháng 2 – Đức Mẹ Lộ Đức (Lễ Nhớ tùy chọn).
• 25 tháng 3 – Lễ Truyền Tin cho Đức Maria (Lễ Trọng).
• 13 tháng 5 – Đức Mẹ Fatima (Lễ Nhớ tùy chọn).
• 31 tháng 5 – Lễ Đức Maria thăm viếng bà Ê-li-sa-bét (Lễ Kính).
• Thứ Hai sau Lễ Hiện Xuống – Đức Maria, Mẹ Hội Thánh (Lễ Nhớ).
• Thứ Bảy sau Chúa Nhật II sau Lễ Hiện Xuống – Trái Tim Vô Nhiễm Đức Trinh Nữ Maria (Lễ Nhớ).
• 16 tháng 7 – Đức Mẹ núi Cát-minh (Lễ Nhớ tùy chọn).
• 26 tháng 7 – Thánh Giacô và Thánh Anna, song thân Đức Trinh Nữ Maria (Lễ Nhớ).
• 5 tháng 8 – Cung hiến Vương cung Thánh đường Đức Bà Cả tại Rôma (Lễ Nhớ tùy chọn).
• 15 tháng 8 – Đức Maria Hồn Xác Lên Trời (Lễ Trọng)
  • đôi khi cũng được gọi là Đức Maria Qua đời (Death) hoặc An giấc (Dormition).
• 22 tháng 8 – Đức Maria Trinh Nữ Vương (Lễ Nhớ).
• 8 tháng 9 – Sinh nhật Đức Trinh Nữ Maria (Lễ Kính).
• 12 tháng 9 – Danh Thánh Đức Trinh Nữ Maria (Lễ Nhớ tùy chọn).
• 15 tháng 9 – Đức Mẹ Sầu Bi (Lễ Nhớ).
• 7 tháng 10 – Đức Mẹ Mân Côi (Lễ Nhớ).
• 21 tháng 11 – Đức Maria dâng mình trong Đền Thờ (Lễ Nhớ).
• 8 tháng 12 – Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội (Lễ Trọng).
• 12 tháng 12 – Đức Mẹ Gua-đa-lúp (Lễ Kính tại Hoa Kỳ).

Các giáo thuyết hậu Kinh Thánh khác về Maria:

• Tuổi thơ của Đức Maria và việc kết hôn với Giuse: Nhiều tình tiết được nhắc đến trong Tiền Phúc Âm của Giacôbê và các sách Tin Mừng không thuộc quy điển khác.
• Sự Khiết trinh trọn đời của Đức Maria: Niềm tin rằng Đức Maria không có người con nào khác sau Đức Giêsu; đây là niềm tin được hầu hết các Kitô hữu Chính thống và Công giáo chấp nhận, nhưng chỉ một số ít Kitô hữu Tin Lành tin theo.

Anh em và chị em của Đức Giêsu:

Nhiều đoạn trong bốn sách Tin Mừng quy điển có nhắc đến “anh em” và/hoặc “chị em” của Đức Giêsu. Bốn “người anh em” được nêu tên rõ ràng, trong khi các “chị em” vẫn ẩn danh.

Các bản văn Kinh Thánh nhắc đến anh chị em của Đức Giêsu:

• Mc 3,21 – Thân nhân Ngài hay tin ấy, liền đi bắt Ngài, vì người ta nói rằng Ngài đã mất trí.
• Mc 3,31-35 – Mẹ và anh em Đức Giêsu đến… “Thưa Thầy, có mẹ và anh em chị em Thầy ở ngoài kia đang tìm Thầy.” (par. Mt 12,46-50; Lc 8,19-21)
• Mc 6,2-3 – “Ông ta không phải là bác thợ, con Maria và anh em của Giacôbê, Giô-xê, Giu-đa và Si-môn đó sao? Và chị em của ông không ở đây với chúng ta ư?”
• Mt 13,54-56 – “Mẹ ông không phải là bà Maria, và anh em ông không phải là các ông Giacôbê, Giô-xê, Si-môn và Giu-đa sao? Và tất cả chị em ông không ở với chúng ta sao?”
• Ga 2,12 – Sau đó, Ngài xuống Cáp-phác-na-um, cùng với thân mẫu, anh em và các môn đệ.
• Ga 7,2-10 – “Anh em Ngài nói với Ngài: ‘Ông rời đây mà sang miền Giu-đê đi…’. Vì ngay cả anh em Ngài cũng không tin vào Ngài.”
• Ga 20,17-18 – Đức Giêsu nói với Maria Ma-đa-lê-na: “Hãy đi gặp anh em Thầy và bảo họ: ‘Thầy lên cùng Cha của Thầy, cũng là Cha của anh em’…”
• Cv 1,14 – [Sau khi nêu tên mười một tông đồ]: Tất cả các ông đều đồng tâm nhất trí, chuyên cần cầu nguyện cùng với mấy người phụ nữ, có Maria là thân mẫu Đức Giêsu, và có anh em của Ngài.
• Gl 1,18-19 – [Phaolô kể về đời sống sơ khai]: “Tôi đã không gặp một tông đồ nào khác, ngoại trừ Giacôbê, anh em của Chúa.”
• 1 Cr 9,5 – [Phaolô hỏi]: “Phải chăng tôi không có quyền đem theo một người chị em tín hữu như các tông đồ khác, như các anh em của Chúa và như Kê-pha?”

Mối quan hệ của những “anh chị em” này với Đức Giêsu và Maria:

Mối quan hệ chính xác đã gây tranh cãi trong suốt lịch sử Kitô giáo, vì các từ Greek: adelphoi và adelphai không chỉ ám chỉ con cái của cùng một cha mẹ, mà còn chỉ các thân nhân gần trong một gia đình mở rộng hoặc gia tộc, hoặc đôi khi rộng hơn là những người không có quan hệ huyết thống.

1. Anh chị em ruột: Con của cùng cha và mẹ.
2. Anh chị em cùng cha khác mẹ/cùng mẹ khác cha.
3. Anh chị em kế: Con riêng của cha hoặc mẹ từ cuộc hôn nhân khác.
4. Anh chị em họ trong gia đình mở rộng: Con của những người có quan hệ họ hàng gần với cha mẹ mình.

Các truyền thống giải thích khác nhau:

• Hầu hết Kitô hữu Tin Lành: Là anh em ruột; các con sau của cả Maria và Giuse.
• Kitô hữu Chính thống Đông phương: Là anh em cùng cha khác mẹ; con riêng của Giuse (vốn là một người góa vợ) từ cuộc hôn nhân trước.
• Kitô hữu Công giáo Rôma: Là anh em họ; con của những thân nhân gần của Maria và/hoặc Giuse.

Mt 1,25 có hàm ý Maria và Giuse có thêm con không?

Không, vì giới từ Greek: ἕως / heōs, thường được dịch là “cho đến khi”, chỉ nói về khoảng thời gian trước hoặc cho tới một sự kiện nào đó, mà không nhất thiết hàm ý điều gì đã xảy ra sau đó.

• Từ Greek: ἕως / heōs được dùng 146 lần trong Tân Ước.
• Nó dùng để chỉ một điều gì đó trước một thời điểm cụ thể; trong một số trường hợp, sự thay đổi xảy ra sau đó, nhưng trong nhiều trường hợp khác, điều tương tự vẫn tiếp diễn.
• Mt 1,24-25: “Giuse làm như sứ thần Chúa truyền… ông không ăn ở với bà cho đến khi bà sinh một con trai.”
  • Ở đây, cụm từ “cho đến khi bà sinh một con trai” chỉ đơn giản nhấn mạnh rằng Đức Giêsu không phải là con tự nhiên của Giuse, vì ông và Maria không ăn ở với nhau trước khi Đức Giêsu chào đời. Câu này không khẳng định liệu sau đó họ có quan hệ vợ chồng hay không.

Các ví dụ khác về ἕως / heōs trong Tin Mừng Mát-thêu cho thấy sự tiếp diễn sau thời điểm mốc:

• Mt 16,28: “…có mấy người đang đứng đây sẽ không phải nếm cái chết, cho đến khi (Greek: heōs) thấy Con Người đến trong Vương Quốc của Ngài.” -> Điều này không có nghĩa là họ sẽ chết ngay sau khi thấy Ngài đến.
• Mt 28,20b: “Và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến (Greek: heōs) tận thế.” -> Điều này không hàm ý rằng sau ngày tận thế Đức Giêsu sẽ không còn ở cùng các môn đệ nữa! Ngài ở cùng chúng ta mãi mãi, cả trước và sau mốc thời gian đó.