Sự Hiệp Nhất và Tính Bất Khả Phân Ly của Hôn Nhân – Thần Học Thân Xác

Sự Hiệp Nhất và Tính Bất Khả Phân Ly của Hôn Nhân¹

Khi nói về hôn nhân, Chúa Giêsu không bắt đầu từ những quy định hay tranh luận pháp lý, nhưng Người dẫn con người trở về với một nền tảng sâu xa hơn: “từ thuở ban đầu.” Chính cách quy chiếu này mở ra cho chúng ta một hướng đi căn bản: muốn hiểu đúng về hôn nhân, cần trở về với ý định nguyên thủy của Thiên Chúa trong công trình sáng tạo.

Trong Tin Mừng, khi bị chất vấn về việc có được phép ly dị hay không, Chúa Giêsu đã không đi vào những lý lẽ casuistic như các đối thoại viên mong muốn. Trái lại, Người hai lần nhắc đến “ban đầu” và trích dẫn sách Sáng Thế: Thiên Chúa đã dựng nên con người có nam có nữ, và vì thế người nam sẽ lìa cha mẹ mà gắn bó với vợ mình, và cả hai trở nên một xương một thịt (x. Mt 19,3tt; Mc 10,2tt). Từ đó, Người đưa ra một khẳng định mang tính quyết định:
“Như vậy, họ không còn là hai, nhưng là một xương một thịt. Vậy sự gì Thiên Chúa đã phối hợp, loài người không được phân ly.”

Ở đây, Chúa Giêsu không chỉ đơn thuần trích dẫn Kinh Thánh, nhưng trao cho những lời ấy một ý nghĩa quy phạm rõ ràng. Nếu trong sách Sáng Thế, việc “lìa… gắn bó… trở nên một” có thể được hiểu như một mô tả về thực tại, thì nơi lời của Đức Kitô, nó trở thành một chuẩn mực: điều phải được tôn trọng và gìn giữ. Chính câu “loài người không được phân ly” làm nổi bật điều này. Như thế, từ mặc khải nguyên thủy, Đức Kitô xác nhận rằng sự hiệp nhất và tính bất khả phân ly của hôn nhân không phải là một quy định do con người đặt ra, nhưng là ý muốn của Thiên Chúa ngay từ thuở ban đầu.

Đồng thời, khi nhắc lại rằng ông Môsê đã cho phép ly dị “vì lòng chai đá,” Chúa Giêsu cho thấy một sự phân biệt rõ ràng: có một khoảng cách giữa kế hoạch nguyên thủy của Thiên Chúa và thực tế lịch sử của con người. Ly dị không thuộc về ý định ban đầu, nhưng là hệ quả của sự yếu đuối và tội lỗi. Vì thế, lời mời gọi của Đức Kitô không phải là quay về với một luật lệ khắt khe, nhưng là trở về với sự thật nguyên thủy của tình yêu, nơi con người được dựng nên để hiệp nhất và trung tín.

Tuy nhiên, cách Đức Giêsu nhấn mạnh đến “ban đầu” không chỉ nhằm xác nhận một nguyên tắc luân lý. Khi lặp lại cụm từ này, Người mời gọi người nghe đi sâu hơn: suy tư về chính mầu nhiệm con người, được tạo dựng như nam và nữ, trong tương quan hướng về nhau. Chỉ khi hiểu con người trong ánh sáng của công trình sáng tạo, ta mới có thể hiểu đúng ý nghĩa của sự hiệp nhất hôn nhân. Vì thế, vấn đề không dừng lại ở luật lệ, nhưng chạm đến chính căn tính và ơn gọi của con người.

Điều này vẫn mang tính thời sự cho hôm nay. Người Kitô hữu không chỉ được mời gọi chấp nhận một giáo huấn, nhưng là bước vào một hành trình khám phá lại “thuở ban đầu” trong chính đời sống mình. Hôn nhân, trong viễn tượng đó, không chỉ là một thực tại xã hội hay pháp lý, nhưng là một ơn gọi bắt nguồn từ Thiên Chúa, được xây dựng trên sự hiệp nhất và trung tín, và được nâng đỡ bởi ân sủng của Người.

Vì thế, khi chiêm ngắm hôn nhân dưới ánh sáng của lời Đức Kitô, chúng ta nhận ra rằng:

• sự hiệp nhất của vợ chồng không phải là điều tùy chọn, nhưng là bản chất của hôn nhân;
• và tính bất khả phân ly không phải là một gánh nặng, nhưng là dấu chỉ của một tình yêu đến từ Thiên Chúa, Đấng luôn trung tín.

Trở về với “thuở ban đầu,” người Kitô hữu được mời gọi sống hôn nhân như một giao ước bền vững, nơi tình yêu con người được thanh luyện và nâng cao, để trở thành phản ánh sống động của chính tình yêu Thiên Chúa giữa thế giới hôm nay.

Bài viết dựa trên Thần học thân xác của Thánh Gioan Phaolô II trong các Buổi tiếp kiến chung, từ Ngày 5, tháng 9, 1979 – Ngày 28, tháng 11, 1984

¹ Giáo hoàng Gioan Phaolô II, Buổi tiếp kiến chung, ngày 5 tháng 9 năm 1979.