Ăn năn tội (Sám hối)

Ăn năn tội là sự đau đớn trong linh hồn và sự gét bỏ tội lỗi đã phạm, đi kèm với quyết tâm không phạm tội nữa trong tương lai. Trong khuôn khổ của Bí tích Sám hối và Hòa giải, ăn năn tội được coi là hành động quan trọng nhất của hối nhân. Nếu thiếu đi lòng ăn năn chân thành, việc lãnh nhận bí tích sẽ không thể mang lại hiệu quả tha thứ vì tâm hồn người đó chưa thực sự mở ra với lòng thương xót của Thiên Chúa.

Có hai cấp độ của lòng ăn năn: ăn năn tội cách trọn (bởi lòng yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự) và ăn năn tội cách chẳng trọn (thường do lo sợ hình phạt hoặc nhận thức được sự xấu xa của tội lỗi). Dù ở cấp độ nào, lòng ăn năn đều là kết quả của ơn tác động từ Chúa Thánh Thần, giúp con người nhận ra sự lạc lối của mình và khao khát được trở về trong tình nghĩa với Chúa. Việc ăn năn tội không chỉ là một cảm xúc hối tiếc nhất thời mà là một sự thay đổi sâu sắc trong ý chí, dẫn đến các hành động cụ thể như xưng thú tội lỗi với linh mục và thực hiện việc đền tội (satisfaction) để sửa chữa những thiệt hại đã gây ra. Qua đó, hối nhân được hòa giải với Thiên Chúa và với Giáo hội.