Ngũ thư (Pentateuch)

Vericath AI

Đang phân tích
  • Ngũ thư là tên tiếng Hy Lạp chỉ năm cuốn sách đầu tiên của Cựu Ước: Sáng thế, Xuất hành, Lê-vi, Dân số và Đệ nhị luật, còn được người Do Thái gọi là Torah.
  • Mô-sê được Kinh thánh và truyền thống công nhận là tác giả cơ bản dưới sự soi dẫn của Chúa Thánh Thần, dù có thể đã sử dụng các nguồn tài liệu sẵn có và có sự biên tập thêm.
  • Các học giả tự do đưa ra Giả thuyết Tài liệu (J, E, D, P) cho rằng Ngũ thư được viết bởi nhiều nguồn vào thời gian muộn hơn, nhưng thiếu bằng chứng khảo cổ học xác thực.
  • Bằng chứng khảo cổ học và các tham chiếu trong Tân Ước (như lời Chúa Giê-su) tiếp tục ủng hộ quyền tác giả truyền thống của Mô-sê đối với Ngũ thư.
Top Questions

Ngũ thư bao gồm năm cuốn sách đầu tiên của Cựu Ước: Sáng thế, Xuất hành, Lê-vi, Dân số và Đệ nhị luật. Tên tiếng Hy Lạp có nghĩa là "cuốn sách năm tập", và người Do Thái gọi là Torah (luật pháp), ghi lại công trình sáng tạo, lịch sử cứu độ, các giao ước và luật lệ của Thiên Chúa ban cho dân Ít-ra-en qua Mô-sê.

Mô-sê được xem là tác giả con người cơ bản của Ngũ thư, được minh chứng qua nhiều phân đoạn Kinh Thánh Cựu Ước lẫn Tân Ước (chính Chúa Giê-su cũng nhắc đến). Tuy nhiên, điều này không có nghĩa Mô-sê viết từng chữ kể cả phần tường thuật về cái chết của ông, mà có thể qua sự biên soạn, giúp đỡ của những người kính sợ Chúa dưới sự soi dẫn của Chúa Thánh Thần.

Giả thuyết tài liệu là học thuyết do các học giả hiện đại theo chủ nghĩa tự do đặt ra, cho rằng Ngũ thư không phải do Mô-sê viết mà được tổng hợp từ bốn nguồn chính khác nhau (J, E, D, P) vào khoảng năm 621-400 trước Công Nguyên. Tuy nhiên, giả thuyết này thuần túy mang tính suy đoán và thiếu bằng chứng khảo cổ học ủng hộ.

Định nghĩa Ngũ thư

Thuật ngữ Ngũ Thư là tên tiếng Hy Lạp được đặt cho năm cuốn sách đầu tiên của Cựu Ước. Nó xuất phát từ hai từ Hy Lạp, Pente có nghĩa là năm và Teuchos có nghĩa là cuốn sách hoặc tập sách. Nó đại diện cho một cuốn sách năm tập bao gồm sách Sáng thế, Xuất hành, Lê-vi, Dân số và Đệ nhị luật. Môsê được coi là tác giả của các sách Ngũ Thư. Người Do Thái gọi những cuốn sách này là Torah, hay luật pháp và ban đầu chỉ bao gồm một cuộn giấy hoặc một cuốn sách. Sách Xuất hành phác hoạ những hành động đầy quyền uy của Thiên Chúa giải thoát Ít-ra-en khỏi tay Ai-cập và ban cho họ Giao ước về lề luật. Sách Lê-vi mô tả những điều khoản của Giao ước, trong sách Dân Số thêm vào một số luật lệ khác và tiếp tục câu chuyện của Ít-ra-en thời kỳ sa mạc. Đệ nhị luật được xem như ghi lại những diễn từ của Mô-sê đào sâu và tóm kết ý nghĩa Giao ước cho dân Ít-ra-en sau này trong dòng lịch sử.

Trong Cựu Ước được gọi là:

Luật
Cuốn sách của pháp luật
Sách luật pháp Môi-se
Sách của Môi-se
Luật pháp của Chúa
Luật của Chúa
Cuốn sách luật pháp của Thiên Chúa
Cuốn sách luật pháp của Chúa
Cuốn sách luật pháp của Chúa, Thiên Chúa của họ
Luật pháp của Môi-se, tôi tớ Chúa
Những tựa đề này dạy rằng nội dung của nó là luật pháp, nó ở dạng vĩnh viễn của một cuốn sách, nó kêu gọi sự chú ý đến tác giả con người Môi-se và nó hướng đến tác giả thần linh, Chúa là Đức Chúa Trời.

Các học giả theo chủ nghĩa tự do đã chọn thêm một cuốn sách vào năm cuốn sách này và gọi nó là Hexateuch vì họ tin rằng lý thuyết về giả thuyết tài liệu của họ cũng có thể được áp dụng cho Joshua.

Người Do Thái đặt tên cho mỗi cuốn sách trong Ngũ Kinh theo phong tục của người Lưỡng Hà là sử dụng một vài từ đầu tiên của mỗi cuốn sách để mô tả nó.

Sáng thế ký (Genesis) = Lúc khởi đầu = Bereshith
Xuất hành (Exodus) = Sau đây là tên = We’elleh shemoth
Lê-vi (Leviticus) = Ðức Chúa gọi = Wayyiqra
Dân số (Numbers)= ở nơi hoang dã (đây là từ thứ năm) = bemidbar
Đệ nhị luật (Deuteronomy) = Đây là những lời = Elle debharim

Quyền tác giả

Một lĩnh vực gây tranh cãi và công kích của các học giả theo chủ nghĩa tự do là quyền tác giả của Ngũ Thư. Họ nói rằng một số thầy tế lễ và người Lê-vi đã viết nó vào cuối lịch sử Ít-ra-en.

Môi-sê được tuyên bố rõ ràng là tác giả con người của sách Luật pháp trong Đệ nhị luật 31:9 Ông Mô-sê viết luật này và trao cho các tư tế, con cái Lê-vi, là những người sẽ kiệu Hòm Bia Giao Ước của ĐỨC CHÚA, và cho tất cả các kỳ mục Ít-ra-en. Xuất hành 17:14 ĐỨC CHÚA phán với ông Mô-sê: “Hãy chép lại việc này vào sách để lưu niệm và hãy nói vào tai Giô-suê rằng: Ta sẽ xóa hẳn tên tuổi A-ma-lếch, khiến cho thiên hạ không còn nhớ đến nó nữa.” Dân Số 33:1-2 Ông Mô-sê ghi lại những điểm khởi hành cho từng chặng đường, theo lệnh của ĐỨC CHÚA Chúa Giê-su cũng đề cập rằng việc viết Luật pháp cho Môi-sê Gio-an 5:46 Vì nếu các ông tin ông Mô-sê, thì hẳn các ông cũng tin tôi, bởi lẽ ông ấy đã viết về tôi. Nhưng nếu điều ông ấy viết mà các ông không tin, thì làm sao tin được lời tôi nói?” 7:19 Ông Mô-sê đã chẳng ban Lề Luật cho các ông sao? Thế mà không một ai trong các ông tuân giữ Lề Luật! Quyền tác giả của Môi-sê đứng vững hay sụp đổ tùy theo lời của Chúa Giê-su. Đây là điều được gọi là quyền tác giả của Môi-sê. Nhưng trong khi nói rằng Môi-sê là tác giả, điều này không có nghĩa là chính Ngài nhất thiết phải viết từng chữ. Rõ ràng là ông không viết về cái chết của chính mình trong Đệ nhị luật 34 Ông Mô-sê qua đời: Ông Mô-sê lên núi Nơ-vô, tới Pít-ga, đối diện với Giê-ri-khô. ĐỨC CHÚA cho ông xem thấy toàn bộ miền đất hứa, từ miền Ga-la-át cho đến Đan, tất cả Náp-ta-li, miền đất Ép-ra-im và Mơ-na-se, miền đất Giu-đa cho đến Biển Tây, miền Ne-ghép, vùng sông Gio-đan, thung lũng Giê-ri-khô, và cho đến Xô-a. ĐỨC CHÚA phán với ông rằng đây là miền đất đã hứa với Áp-ra-ham, I-xa-ác và Gia-cóp, nhưng ông Mô-sê sẽ không được qua đó. Ông Mô-sê qua đời tại đất Mô-áp theo lệnh ĐỨC CHÚA. Ông được mai táng trong thung lũng, và cho đến ngày hôm nay, không ai biết mộ ông ở đâu.

Kế thừa: Ông Giô-suê, con ông Nun, được đầy thần khí khôn ngoan. ĐỨC CHÚA đã sai ông thực hiện nhiều điềm thiêng dấu lạ tại nước Ai-cập và phạt Pha-ra-ô. Ông Mô-sê đã biểu dương sức mạnh và gây kinh hoàng trước mắt toàn thể Ít-ra-en.

Kết luận: Trong Ít-ra-en, không còn xuất hiện một ngôn sứ nào như ông Mô-sê, người mà ĐỨC CHÚA biết rõ mặt giáp mặt.  (Josephus và Philo nghĩ rằng Môi-sê thậm chí còn viết phần này để đoán trước về cái chết của ông.) Chúa Giê-su là tác giả của Bài giảng trên núi, nhưng Ngài không viết những sách Tin Mừng. Quyền tác giả của Môi-sê có nghĩa là Môi-sê là tác giả cơ bản hoặc thực sự. Khi biên soạn nó, Mô-sê có thể đã sử dụng các phần của các tài liệu viết sẵn có. Tuy nhiên, dưới sự soi dẫn của Thiên Chúa (2 Ti-mô-thê 3:16; 2 Phê-rô 1:20-21) Môi-se được Chúa Thánh Thần hướng dẫn dắt để hoàn tất những điều Thiên Chúa muốn chúng ta biết.

Giả thuyết tài liệu

Sự định nghĩa
Những lời chỉ trích hiện đại tìm cách loại bỏ bất cứ điều gì siêu nhiên trong Kinh thánh và dạy rằng Thiên Chúa không can thiệp vào lịch sử loài người bằng Mặc khải. Họ cố gắng giải thích cách viết của Ngũ Thư bằng cách sử dụng một hình thức phê bình cao hơn được gọi là Giả thuyết Tài liệu. Vì lý thuyết này đã được phát triển cho đến thời hiện đại nên nó cho rằng có bốn nguồn chính bằng văn bản. Các học giả theo chủ nghĩa tự do đã cố gắng phân tích các loại tác giả theo phong cách viết của họ. Bốn nguồn này được thể hiện bằng bốn chữ cái J, E, D, P. Jesus là viết tắt của tác giả dùng từ Giê-hô-va để chỉ Đức Chúa Trời. E là viết tắt của tác giả đã sử dụng Elohim cho Thiên Chúa và D là viết tắt của tác giả Deuteronomic và P là viết tắt của tư tế. Một niên đại muộn vào khoảng năm 621-400 trước Công Nguyên được cho là đã biên soạn các tài liệu này. Bốn nguồn này được trộn lẫn và xoắn lại với nhau để tạo thành Ngũ Kinh mà chúng ta biết ngày nay.

Khảo cổ học về những Giả thuyết
Không có giả thuyết nào trong số này có thể được ghi lại và chỉ là suy đoán thuần túy. Không có tài liệu nào về cái gọi là nguồn gốc được tìm thấy để hỗ trợ lý thuyết của họ. Trên thực tế, bằng chứng khảo cổ học ủng hộ quyền tác giả của Mô-sê và niên đại sớm trong thời kỳ Xuất hành và chinh phục. Những người theo chủ nghĩa tự do tuyên bố rằng đế chế Hittite không tồn tại cho đến khoảng thiên niên kỷ thứ hai và chắc chắn đã được thêm vào văn bản. Tuy nhiên, người ta biết rằng người Syria được gọi là người Hittite trong thiên niên kỷ đầu tiên. Nhiều ví dụ khác đã chứng minh giả thuyết tài liệu là sai nhưng các học giả theo chủ nghĩa tự do vẫn tiếp tục bám vào cách giải thích mang tính nhân văn về nguồn gốc của Kinh thánh.

Quan điểm bảo thủ

Các học giả bảo thủ không phủ nhận rằng dưới sự soi dẫn của Chúa Thánh Thần, Môi-sê đã được sự giúp đỡ của những người tin kính, những người đã ghi lại những lời của Môi-sê và giúp biên soạn văn bản thành những gì chúng ta có ngày nay là Ngũ Thư. Ngoài ra, rõ ràng là việc hiện đại hóa ngôn ngữ đã được những người ghi chép thực hiện vào thời Ezra, nhưng số lượng này không nhiều như một số gợi ý và phù hợp với nguồn cảm hứng của Thần thánh.

×

Trích dẫn

Mặc dù chúng tôi đã cố gắng tuân thủ các quy tắc về kiểu trích dẫn, có thể sẽ có một số sai sót. Vui lòng tham khảo cẩm nang về kiểu tương ứng hoặc các nguồn khác nếu bạn có câu hỏi.

×

Nội dung

Vericath AI › Ngũ thư (Pentateuch)
×
Xin chào! Tôi là trợ lý AI của Vericath. Bạn có câu hỏi gì về bài viết "Ngũ thư (Pentateuch)" hay về Công giáo không?
AI đang nghĩ
Vericath App

Cài đặt Vericath

Truy cập nhanh chóng và trải nghiệm mượt mà hơn trên màn hình chính của bạn.

Home