Phân Tích Trình Thuật Kinh Thánh về Công Trình Sáng Tạo

Khi trả lời những người Pharisêu về vấn đề hôn nhân, Chúa Giêsu đã không dựa vào luật Môsê, nhưng đưa họ trở về với “thuở ban đầu.” Chính điểm quy chiếu này trở thành chìa khóa để hiểu đúng không chỉ về hôn nhân, mà còn về chính con người. Vì thế, muốn đi sâu vào giáo huấn của Đức Kitô, chúng ta cần trở lại với những trang đầu tiên của sách Sáng Thế.

Những lời của Chúa Giêsu trong Tin Mừng (x. Mt 19; Mc 10) không thể được hiểu cách đúng đắn nếu tách rời khỏi bối cảnh Kinh Thánh mà Người đã trích dẫn. Khi nói: “Đấng Tạo Hóa từ thuở ban đầu đã dựng nên họ có nam có nữ,” Người quy chiếu đến trình thuật sáng tạo thứ nhất (St 1,1–2,4). Đồng thời, khi nhắc đến việc “cả hai trở nên một xương một thịt,” Người lại liên kết với trình thuật sáng tạo thứ hai (St 2,5–25). Như vậy, để hiểu đầy đủ ý nghĩa của giáo huấn này, cần nhìn cả hai trình thuật trong sự thống nhất của toàn bộ mặc khải, kể cả thực tại sa ngã của con người được trình bày ở chương ba sách Sáng Thế.

Trình thuật thứ nhất về sáng tạo mang một chiều kích thần học rất rõ ràng. Con người được tạo dựng như đỉnh cao của công trình sáng tạo, được dựng nên “theo hình ảnh Thiên Chúa.” Điều này khẳng định một chân lý nền tảng: con người không thể bị giản lược thành một phần của thế giới vật chất hay chỉ là một sinh vật trong số các sinh vật. Dù thuộc về thế giới hữu hình, con người vượt lên trên tất cả vì mang nơi mình dấu ấn của Thiên Chúa. Chính vì thế, con người được trao phó một sứ mạng đặc biệt: “hãy sinh sôi nảy nở, làm chủ trái đất” (x. St 1,28).

Ở đây, ta thấy rõ một sự thật quan trọng: con người được đặt trong thế giới, nhưng không bị đồng hóa với thế giới. Con người có thân xác, nhưng không chỉ là thân xác; con người hiện hữu trong thế giới, nhưng được định hướng về Thiên Chúa. Chính trong tương quan này mà căn tính của con người được xác định.

Trình thuật này cũng nhấn mạnh rằng con người được tạo dựng có nam có nữ, và cả hai cùng chia sẻ phẩm giá là hình ảnh của Thiên Chúa. Điều đó cho thấy ngay từ khởi đầu, sự khác biệt giới tính không phải là điều phụ thuộc, nhưng thuộc về chính cấu trúc của con người. Đồng thời, sự khác biệt này không làm giảm giá trị, nhưng diễn tả sự phong phú của cùng một nhân tính được Thiên Chúa tạo dựng.

Một điểm đáng chú ý khác là cách trình thuật diễn tả hành vi sáng tạo của Thiên Chúa. Trước khi tạo dựng con người, dường như có một “khoảnh khắc suy tư”: “Chúng ta hãy làm nên con người theo hình ảnh chúng ta.” Cách diễn đạt này cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của con người trong toàn bộ công trình sáng tạo. Con người không xuất hiện như một kết quả ngẫu nhiên, nhưng như một quyết định đầy ý thức của Thiên Chúa.

Bên cạnh đó, trình thuật sáng tạo thứ nhất, dù ngắn gọn và mang tính khách quan, lại chứa đựng một nội dung rất sâu xa. Nó không đi vào kinh nghiệm chủ quan của con người, nhưng trình bày những chân lý nền tảng về hữu thể và hiện hữu của con người. Con người được nhìn trước hết không phải dưới góc độ sinh học hay tâm lý, nhưng trong chiều kích hiện hữu trước Thiên Chúa. Vì thế, trình thuật này trở thành nền tảng cho việc hiểu con người trong thần học, triết học, cũng như trong đời sống luân lý.

Đặc biệt, toàn bộ công trình sáng tạo được đặt dưới ánh sáng của sự thiện hảo: “Thiên Chúa thấy mọi sự Người đã làm ra quả là rất tốt đẹp” (St 1,31). Điều này áp dụng cách riêng cho con người. Không chỉ hiện hữu, con người còn mang nơi mình một giá trị nội tại. Trong viễn tượng đó, hữu thể và thiện hảo gắn liền với nhau: hiện hữu là một điều tốt lành. Đây là một nền tảng quan trọng để hiểu phẩm giá con người, cũng như ý nghĩa của thân xác trong kế hoạch của Thiên Chúa.

Tất cả những điều này cho thấy rằng, khi Đức Kitô quy chiếu về “thuở ban đầu,” Người không chỉ nhắc lại một sự kiện trong quá khứ, nhưng mở ra một chân lý luôn mang tính hiện tại. Con người chỉ có thể hiểu đúng về chính mình, về thân xác, về tình yêu và hôn nhân, khi đặt mình trong ánh sáng của công trình sáng tạo. Chính từ nền tảng này mà toàn bộ thần học về thân xác được hình thành và triển nở.

Nguồn:
Bài viết dựa trên Thần học thân xác của Giáo hoàng Gioan Phaolô II trong các Buổi tiếp kiến chung (1979–1984)