Ai bán Chúa rẻ hơn? – Nụ hôn của Giu-đa và những phản bội thời đại

Trong dòng chảy của lịch sử cứu độ, có lẽ không cái tên nào gây ra nhiều sự ghê tởm, khinh miệt và cũng đầy ám ảnh bằng Giu-đa Ítcariốt. Người ta gọi ông là “kẻ phản bội”, là “kẻ vô ơn”, và trong những bản văn tiếng Việt cũ, người ta không ngần ngại gọi ông là “thằng Giu-đa” – một cách gọi đầy sự ruồng rẫy, mặc định ông là kẻ đã sa hỏa ngục đời đời.

Nhưng, nếu chúng ta dừng lại một chút trước tấm gương soi của tâm hồn, liệu chúng ta có dám chắc mình đứng ngoài vòng tròn phản bội đó? Nếu Giu-đa bán Chúa với giá 30 đồng bạc – tương đương 120 ngày công lao động, một con số có giá trị vật chất rõ ràng – thì chúng ta, những Kitô hữu thế kỷ 21, đôi khi lại đang bán Chúa với cái giá rẻ mạt đến không ngờ.

1. Giu-đa và 30 đồng bạc: công lý hay sự sỉ nhục?

Theo Tin Mừng Mát-thêu, Giu-đa đã nhận 30 đồng bạc để nộp Chúa Giê-su. Các nhà nghiên cứu Kinh Thánh cho biết, đây là số tiền bồi thường cho cái chết của một nô lệ bị bò húc theo luật Xuất Hành. Đó là một con số vừa đủ để mua một mảnh đất nhỏ, nhưng cũng vừa đủ để sỉ nhục phẩm giá của một con người. Giu-đa đã định giá Thầy mình bằng giá của một nô lệ.

Chúng ta sẽ không bàn về lý do tại sao Giuda lại bán Thầy của mình. Tuy nhiên, ít nhất Giu-đa còn có một “thương vụ” rõ ràng. Ông có một mục đích (dù là chính trị hay lòng tham) và một cái giá cụ thể, và ít ra sau đó ông đã hối hận và tủi nhục về những tội lỗi của mình. Còn chúng ta? Chúng ta thường bán Chúa trong những tình huống vụn vặt, không đem lại lợi ích gì to lớn, chỉ để đổi lấy một chút tiện nghi ích kỷ hoặc một vài phút thỏa mãn cái tôi.

2. Bán Chúa bằng sự im lặng và nỗi sợ hãi

Một trong những cái giá rẻ mạt nhất mà chúng ta dùng để đổi lấy Thiên Chúa chính là sự an toàn giả tạo.

Chúng ta sống trong một thế giới mà việc tuyên xưng đức tin đôi khi bị coi là lạc hậu. Giữa một bữa tiệc hoa mỹ và ồn ào, giữa một đám đông khác biệt, hay ngay cả khi ngồi cùng bạn bè trong quán ăn, bao nhiêu người trong chúng ta dám hiên ngang làm dấu Thánh Giá? Chúng ta sợ những ánh mắt phán xét, sợ bị gắn mác “cuồng đạo”, sợ lạc lõng. Lúc đó, chúng ta đã bán Chúa chỉ để đổi lấy “sự chấp nhận của đám đông”. Cái giá đó còn chưa đầy một nụ cười xã giao.

Chúng ta bán Chúa khi thấy điều gian ác mà không dám lên tiếng. Khi đồng nghiệp bị vu khống, khi công lý bị bẻ cong, khi người nghèo bị áp bức, sự im lặng của chúng ta chính là nụ hôn của Giu-đa. Chúng ta bán Chúa để đổi lấy sự yên ổn cho bản thân, để không bị “vạ lây”.

3. Những “ngẫu tượng” đắt giá nhưng vô hồn

Nếu ngày xưa Giu-đa chọn bạc, thì ngày nay chúng ta chọn những vị thần mới.

• Thần Công nghệ: Chúng ta có thể dành 4-5 tiếng mỗi ngày để lướt mạng xã hội, đắm chìm trong những video ngắn vô bổ, nhưng lại cảm thấy 5 phút cầu nguyện là quá dài. Chúng ta bán Chúa để đổi lấy những thông báo (notification) vô tri. Hay tham dự Thánh Lễ với chiếc điện thoại nhưng chỉ để chụp những bức ảnh đẹp một thản nhiên.
• Thần Thành tích: Chúng ta sẵn sàng bỏ lễ Chúa Nhật vì một dự án dang dở, vì một buổi làm thêm kiếm thêm chút thu nhập, hay đơn giản vì một giấc ngủ nướng sau một tuần làm việc. Chúng ta định giá Thiên Chúa thấp hơn một buổi tăng ca hoặc một vài giờ nghỉ ngơi.
• Thần Hưởng thụ: Chúng ta đến với Chúa chỉ khi cần, giống như một chiếc máy bán hàng tự động. Khi sóng gió nổi lên, ta cầu khẩn; khi bình an, ta cất Người vào góc tủ. Chúng ta bán Chúa để đổi lấy sự tự do phóng túng của bản năng.

4. Bán Chúa qua “người anh em bé mọn”

Chúa Giê-su đã tự đồng hóa Ngài với những người đói nghèo, trần truồng và bị bỏ rơi. Vì vậy, mỗi khi chúng ta ngoảnh mặt làm ngơ trước một người đang cần giúp đỡ, chúng ta đang thực hiện một thương vụ phản bội.

Chúng ta bán Chúa khi chúng ta tính toán chi li từng đồng bạc lẻ cho người nghèo khó, nhưng lại sẵn sàng chi hàng triệu đồng cho một bộ quần áo đẹp hay bữa tiệc phù hoa. Chúng ta bán Chúa khi chúng ta giữ lòng thù hận, không chịu tha thứ cho người anh em, chỉ vì muốn bảo vệ cái lòng tự trọng đầy gai góc của mình. Ở đây, Chúa bị bán không phải vì bạc, mà vì sự kiêu ngạo của chúng ta.

5. Sự phản bội trong chính Nhà Chúa

Có lẽ nỗi đau lớn nhất của Chúa không phải là bị kẻ thù đóng đinh, mà là bị “người nhà” phản bội. Giu-đa là một trong mười hai tông đồ, người đã cùng ăn, cùng ngủ, cùng nghe Chúa giảng dạy.

Chúng ta cũng vậy. Chúng ta đi lễ, chúng ta đọc kinh, chúng ta giữ các bí tích, nhưng trái tim chúng ta đôi khi lại xa cách Người.

• Đến nhà thờ vì sợ bị phạt hơn là vì yêu mến.
• Dự lễ nhưng đứng ở gốc cây, bãi xe, tâm hồn đặt ở quán cà phê sau lễ.
• Rước Mình Thánh Chúa khi tâm hồn còn đầy rẫy những toan tính đen tối và sự ghen ghét.

Đó chẳng phải là nụ hôn của Giu-đa sao? Một hình thức bên ngoài đầy thánh thiện nhưng bên trong là sự trống rỗng và phản bội. Chúng ta đang dùng Chúa làm “lá bùa hộ mệnh” hơn là Đấng Tối Cao để tôn thờ.

6. Hối hận và hoán cải

Tại sao người ta thường nhắc đến Giu-đa như một biểu tượng của sự hư mất? Không phải vì tội của ông quá lớn khiến Chúa không thể tha thứ, mà vì ông đã từ chối sự tha thứ.

Giu-đa đã hối hận. Ông mang trả lại 30 đồng bạc. Nhưng đó là nỗi hối hận tuyệt vọng. Ông nhìn vào tội lỗi của mình thay vì nhìn vào lòng thương xót của Chúa. Nhưng xét cho cùng, đâu ai biết được chỉ vì sự hối hận muộn màng đó mà Giu đa cũng sẽ được cứu bởi lòng thương xót của Chúa.

Chúng ta có thể đã bán Chúa hàng ngàn lần trong đời, với những cái giá còn rẻ hơn 30 đồng bạc. Nhưng tin vui là “thương vụ” đó có thể được hủy bỏ bằng lòng sám hối. Thiên Chúa không nhìn vào giá trị của chúng ta trên “thị trường tội lỗi”, Người nhìn vào giá trị của chúng ta trong tư cách là những người con.

7. Lời mời gọi phục hồi giá trị

Để không còn bán Chúa rẻ mạt, chúng ta cần học cách “định giá” lại Thiên Chúa trong cuộc đời mình.

• Hãy để Chúa là ưu tiên số một, không phải là lựa chọn khi rảnh rỗi.
• Hãy nhìn thấy khuôn mặt Chúa trong người đồng nghiệp khó tính, người hàng xóm ồn ào hay người nghèo khổ ven đường.
• Hãy can đảm sống đức tin giữa một thế giới đầy biến động, dù cái giá phải trả có thể là sự thiệt thòi về vật chất hay danh tiếng.

Cuối cùng, Ai bán Chúa rẻ hơn? Câu hỏi ấy không phải để chúng ta lên án Giu-đa, mà để mỗi người tự vấn lương tâm. Nếu chúng ta nhận ra mình cũng đã từng trao đổi Chúa để lấy một chút lười biếng, một chút gian dối, hay một chút ích kỷ, thì hãy nhớ rằng: Chúa Giê-su vẫn đang đứng đó, trong vườn Cây Dầu của cuộc đời bạn, sẵn sàng nhận nụ hôn của bạn – không phải để kết án, mà để chờ đợi một sự trở về.

Đừng để mình rơi vào kết cục của “thằng Giu-đa” trong các bản văn cũ – không phải vì tội lỗi, mà vì sự tuyệt vọng và thơ ơ. Hãy để mỗi lần sa ngã là một lần chúng ta hiểu rằng tình yêu Thiên Chúa là thứ duy nhất không bao giờ có thể định giá bằng bạc tiền, vì Người đã trả bằng chính Máu mình để mua lại chúng ta.

Lạy Chúa, xin cho con đủ tỉnh thức để không bao giờ định giá Ngài bằng bất cứ thứ gì trên thế gian này. Amen.